Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r. o sygn. akt III SA/Gl 1150/09 nie uwzględnił wniosku pełnomocnika P. K. E. S.A. w K. o podjęcie postępowania sądowego zawieszonego z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 listopada 2008 r., nr[...], w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2009 r. Sąd zawiesił z urzędu postępowanie sądowe ze względu na pytanie prawne skierowane przez NSA do TK: "czy przepisy Działu III Rozdziału 9 "Nadpłata" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), w szczególności zaś art. 72 § 1 pkt 1 tej ustawy w zakresie w jakim nie warunkują stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W piśmie z dnia 28 grudnia 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformował, że TK postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r., P 45/09, w sprawie będącej przedmiotem pytania prawnego, umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia.
Sąd I instancji odmawiając podjęcia zawieszonego postępowania podkreślił, że postępowanie w sprawie zawiesił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uzależniając rozstrzygnięcie sprawy od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postępowanie prejudycjalne przez Trybunałem Konstytucyjnym, spowodowane było wystosowaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego skierowanego do Trybunału, który miał rozstrzygnąć wątpliwości co do konstytucyjności art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Mimo, że postępowanie przed Trybunałem zakończyło się dnia 29 listopada 2010 r. jego umorzeniem, to Sąd I instancji stwierdził, że brak jest podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt I GSK 262/10, przedstawił dodatkowo do rozstrzygnięcia, na podstawie art. 15 § 1 pkt 3 w związku z art. 269 § 1 p.p.s.a., całej Izbie Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne: "Czy w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego".
Na powyższe postanowienie P. K. E. S.A. w K. wniósł zażalenie, w którym zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art.3 § 1, art. 7 oraz art. 128 § 1pkt 4 w zw. z art. 125 § 1 p.p.s.a. Zdaniem strony żalącej Sąd I instancji naruszył art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., w myśl, którego uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie z zakresu zagadnienia wstępnego stanowi bezwzględną przesłankę podjęcia postępowania. Jeżeli zaś Sąd I instancji dostrzegł potrzebę zawieszenia z powodu skierowania przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego na posiedzenie całego składu Izby Gospodarczej, to kwestię tę powinien rozważyć po wcześniejszym podjęciu postępowania z uwagi na ustanie przyczyny obecnie trwającego zawieszenia. Z tych względów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione. W myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten dotyczy zagadnienia prejudycjalnego. Zakłada on istnienie ścisłego związku pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (patrz. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2010, str. 300).
Z kolei przepis art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek podjęcia działań znoszących stan zawieszenia postępowania, który jest podyktowany koniecznością usunięcia przeszkód prowadzących do zawieszenia tego postępowania. Podjęcie postępowania przez sąd jest zatem obligatoryjne nawet wtedy, gdy nie zachodziła przesłanka do jego obowiązkowego zawieszenia tak jak ma to miejsce w przypadku zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek zaistnienia kwestii prejudycjalnej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zawiesił postępowanie w związku z wystąpieniem przez NSA z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, który miał rozstrzygnąć wątpliwości co do konstytucyjności art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. o sygn. akt P 45/09 umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. W związku z tym, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie - wydanie orzeczenia przez Trybunał, Sąd I instancji powinien był podjąć postępowanie z urzędu na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast, jeżeli Sąd I instancji uznał, że konieczne jest zawieszenie postępowania z uwagi na skierowanie przez NSA postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r. o sygn. akt I GSK 262/10 pytania prawnego do rozstrzygnięcia całemu składowi Izby Gospodarczej i miałoby ono wpływ na rozstrzygnięcie tej konkretnej sprawy, to powinien przede wszystkim podjąć zawieszone już postępowanie dlatego, że postępowanie to zostało zawieszone z powodu innej kwestii prejudycjalnej tj. zgodności art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP. Następnie powinien podjęte postępowanie zawiesić z uwagi na wystąpienie innego zagadnienia prejudycjalnego mającego związek z rozpoznawaną sprawą w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji zostało wydane z naruszeniem prawa i na podstawie art. 185 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.