Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym postanowieniu z dnia 12 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 466/13 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 13 maja 2014 r. odmawiającego skarżącej "E." Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż złożony w dniu 12 grudnia 2014 r. ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy badać pod kątem wykazania przez wnioskodawcę, że w jego sytuacji majątkowej wystąpiły nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego postanowienia z dnia 13 maja 2014 r. odmawiającego pomocy prawnej (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.).
Po ponownym dokonaniu analizy Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż kolejno złożony wniosek w większości nawiązuje do okoliczności, które były poddawane analizie sądów orzekających w sprawie, które uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki, uzasadniające pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Wskazał również, iż wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 mln zł dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, zostały przedstawione w formie kopii, niepełne i dotyczą innej decyzji niż ta zaskarżona w niniejszej sprawie.
Dodatkowo wskazał, iż z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby decyzja była ostateczna. W dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji wskazał, iż spółka zakończyła z zyskiem na poziomie 444.147,38 zł rok 2013. Powyższa okoliczność, jak również to, że w pierwszych miesiącach 2014 r. spółka odnotowała znaczne zyski nie uzasadnia, zdaniem sądu, twierdzeń spółki na etapie drugiego wniosku z zakresu prawa pomocy by uznać, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego na dzień 13 maja 2014 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "E." Sp. z o.o. w M. wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę 6 mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Kontroli instancyjnej podane zostało postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Stosownie do dyspozycji wskazanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenia swoją sytuację inaczej niż Sąd rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji.
W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a., nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych.
Ze wskazanych powodów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.