Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 643/06 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 26 września 2005 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe oraz poprzedzające ją decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w Gdyni, a także orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Jednocześnie Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od Dyrektora Izby Celnej w Gdyni na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. w Wejherowie kwotę 5.600,49 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę rozstrzygnięcia w zakresie kosztów Sąd I instancji wskazał art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a. oraz § 14 ust 2 pkt 1a w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
W zażaleniu na postanowienie Sądu w zakresie zwrotu kosztów postępowania pełnomocnik strony skarżącej wniósł o jego zmianę i zasądzenie kosztów postępowania zgodnie ze złożonym przed wojewódzkim sądem administracyjnym w dniu 15 grudnia 2006 r. spisem kosztów. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Sąd I instancji uwzględniając częściowo żądanie skarżącej w przedmiocie kosztów przyjął, iż na zasądzoną kwotę 5.600,49 zł składają się następujące elementy: 1.964,49 zł tytułem wpisu, 15,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 21,00 zł tytułem ryczałtu korespondencyjnego oraz 3.600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że uwzględniono tylko częściowo żądanie skarżącej w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, ustalonego przez stronę na łączna kwotę 16.800,00 zł. Strona skarżąca obliczyła wysokość kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z treścią § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w trzynastu sprawach dotyczących zgłoszeń celnych dokonanych w okresie od 19 grudnia 2002 r. do dnia 5 września 2003 r. Na etapie postępowania administracyjnego Dyrektor Izby Celnej w Gdyni, na podstawie art. 90 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawa celnego (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), postanowieniem z dnia 22 września 2005 r., nr 040000-EK-0514-106 do 118/05/751 do 763/KR połączył te sprawy do wspólnego rozpoznania.
Jak podniósł w uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony skarżącej przedmiotem spraw było "(...) trzynaście decyzji, które zostały zmaterializowane w postaci jednego dokumentu. Nie chodzi więc o jedną sprawę, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 98.224,50 zł i jest obliczona przez proste zsumowanie kwot wynikających z decyzji organu celnego I instancji, lecz trzynaście decyzji, które dla porządku merytorycznego zostały rozstrzygnięte na jednym dokumencie o numerze [...] z dnia 26 września 2005 r., a których łączne wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszą 98.224,50 zł."
W związku z powyższym, zdaniem strony, należało przyjąć, iż koszty zastępstwa procesowego w tej sprawie, powinny wynieść 16.800,00 zł, co stanowi sumę kosztów zastępstwa procesowego w poszczególnych sprawach, nie zaś jak uznał Sąd I instancji - 3.600,00 zł, która to kwota stanowi koszty zastępstwa procesowego obliczone od wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącego 98.224,50 zł.
W ocenie strony skarżącej połączenie spraw do wspólnego rozpoznania nie daje podstaw do przyjęcia tezy o powstaniu w wyniku połączenia nowej samoistnej sprawy, a wyłącznie ma na celu zadośćuczynienie ekonomice postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe i zwrot wydatków. Zgodnie z art. 212 p.p.s.a. opłaty sądowe stanowią: wpis pobierany od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w sprawach w danej instancji (art. 230 p.p.s.a.) oraz opłata kancelaryjna, pobierana za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt (art. 234 p.p.s.a.).
Rodzaj wpisu i jego wysokość zależy od tego czy przedmiot zaskarżenia wyrażony jest w formie należności pieniężnej (wpis stosunkowy). W każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.
Wartość przedmiotu zaskarżenia ma znaczenie dla określenia wysokości opłat oraz wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika strony. W odniesieniu do spraw z tytułu należności pieniężnych wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wartość przedmiotu sporu wskazana przez stronę w skardze.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 26 września 2005 r. strona skarżąca określiła wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 98.224,50 zł (po sprostowaniu pismem z dnia 6 grudnia 2005 r., k-32 a.s.) i od tej kwoty Sąd I instancji określił wpis stosunkowy w wysokości 1.964,49 zł.
Powoływany powyżej art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego ich wynagrodzenie, wyraźnie wskazuje, iż nie może być ono wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Stosownie do art. 205 § 3 p.p.s.a. zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa w § 1 i 2, oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne – w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Rozporządzenie to określa w § 14 ust. 2 jednolite stawki minimalne wynagrodzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd może przyznać opłaty wyższe, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy pełnomocnika, jednakże nie mogą one wynieść więcej niż sześciokrotność stawki minimalnej.
W świetle powyższego za uzasadnione należy uznać żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej, reprezentowanej w sprawie przez radcę prawnego, kosztów postępowania na opłacenie wpisu (1.964,49 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (15,00 zł) oraz wydatków radcy prawnego (21,00 zł). Brak było natomiast podstaw do zasądzenia na rzecz strony skarżącej żądanej przez jej pełnomocnika kwoty 16.800,00 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ nie wynika to z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu strony skarżącej, iż w sprawie należało ustalić koszty zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji odrębnie dla każdej z trzynastu spraw rozstrzygniętych odrębnymi decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego, a połączonych przez Dyrektora Izby Celnej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygniętych zaskarżoną decyzję. Zgodnie bowiem z § 14 ust 2 pkt 1a omawianego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna są obliczane na podstawie § 6 rozporządzenia. Według § 6 pkt 6 tegoż rozporządzenia stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50.000 zł do 200.000 zł wynoszą 3.600 zł i takie też koszta zostały na rzecz strony skarżącej zasądzone. Było zaś bezsporne, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 98.244,50 zł, a więc mieściła się w granicach określonych tym przepisem.
W swoich rozważaniach i zarzutach strona skarżąca pominęła, że w powyższych przepisach rozporządzenia stawki za czynności pełnomocnika nie zostały "powiązane" wyłącznie z liczbą spraw przed organem administracji, lecz również z przedmiotem zaskarżenia. W § 14 ust 2 pkt 1a omawianego rozporządzenia jest bowiem mowa o "sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna". W omawianej sprawie przedmiotem zaskarżenia była podana przez stronę skarżącą kwota 98.224,50 zł i od tej też kwoty został uiszczony wpis stosunkowy na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami wpis wynosi 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1500 zł. Zauważyć przy tym należy, że wpis został pobrany od ogólnej wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie od wartości poszczególnych trzynastu "spraw" rozstrzyganych przez organ I instancji a połączonych do wspólnego rozpoznania przez Dyrektora Izby Celnej. Gdyby w ten właśnie sposób został obliczony wpis, to wówczas byłby on znacznie wyższy, gdyż przy należnościach pieniężnych do 10.000,00 zł wynosiłby – 4% (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). Nie ma więc żadnych racjonalnych argumentów, aby wpis od skargi do sądu administracyjnego pobierać według łącznej należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a koszty zastępstwa procesowego zasądzić według wartości przedmiotu każdej sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.