Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1492/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Powiatowemu Centrum Sportu w B. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W treści skargi zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków. W ocenie strony zwrot 50.364 zł wraz z odsetkami spowoduje drastyczne ograniczenie funkcjonowania jednostki, która i tak w czasie epidemii spowodowanej Covid-19, zmuszona jest prowadzić działania ograniczające znacznie jej funkcjonowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji odniósł się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) i wyjaśnił, że Sąd orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. W ocenie Sądu nie wystarczy – tak jak to w sprawie uczyniła strona – złożenie wniosku i wskazanie okoliczności związanych z możliwością wyrządzenia szkody znacznej wartości w majątku. Strona nie załączyła do wniosku dokumentów z których by wynikała jej sytuacja.
Strona wniosła zażalenie i zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając powyższemu orzeczeniu naruszenie art. 61 § 4 p.p.s.a. i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Do zażalenia załączono plik dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 139/08).
Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne – "znaczna szkoda" oraz "trudne do odwrócenia skutki" - powodują, że stosowanie tej instytucji procesowej wymaga dokonania przez Sąd wartościowania, które w przypadku powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega na zestawieniu sytuacji majątkowej strony skarżącej z prognozowanymi skutkami aktu lub czynności, których wstrzymania strona się domaga. Zatem bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony nie sposób ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany charakter. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku zobowiązań podatkowych w zasadzie każda decyzja określająca podatek prowadzi do uszczuplenia majątku podatnika. Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy jednak wyłącznie przypadków kwalifikowanych, a więc takich sytuacji, gdy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody o znacznym charakterze lub gdy skutki aktu/czynności są trudne do odwrócenia.
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów i dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę.
Odnosząc się zatem do materiału dowodowego przedstawionego przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że wskazano w niej kwotę zobowiązania w wysokości 50.364 zł i powtórzono jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie zatem Sąd I instancji wyjaśnił, że tak uzasadniony wniosek uniemożliwia Sądowi jego ocenę w świetle zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.