Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarządzeniem z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 448/20 uchylił zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 10 grudnia 2020 r. wzywające W. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczący Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. do uiszczenia wpisu sądowego i jednocześnie wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod, rygorem odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Następnie Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 2 września 2020 r. uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie.
Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r., a Sąd postanowieniem z 10 września 2020 r. umorzył postępowanie zażaleniowe.
Następnie, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. wezwał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 sierpnia 2020 r., tj. do uiszczenia wpisu sądowego.
Zdaniem Sądu I instancji skoro zarządzenie z 4 sierpnia 2020 r. zostało uchylone, to bezpodstawne było wydanie zarządzenia z 10 grudnia 2020 r. wzywającego do jego wykonania.
Jednocześnie Sąd wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej: rozporządzenie).
Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję D. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, które następnie uchylił zarządzeniem z 2 września 2020 r., z uwagi na jego przedwczesne wydanie, tj. przed rozpoznaniem przez referendarza sądowego wniosku Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, po zakończeniu postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. wezwał Skarżącą do wykonania zarządzenia z 4 sierpnia 2020 r., tj. do uiszczenia wpisu sądowego.
Z kolei zarządzeniem z 20 stycznia 2021 r. uchylił swoje zarządzenie z dnia 10 grudnia 2020 r. i wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Postępowanie Sądu I instancji w tej kwestii należy uznać za prawidłowe.
W rozpoznawanej sprawie zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł było przedwczesne z uwagi na niezakończenie postępowania wpadkowego, zainicjowanego wnioskiem Skarżącej zawartym w skardze do Sądu I instancji - o przyznanie prawa pomocy. Prawidłowo zatem kolejnym zarządzeniem z 2 września 2020 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału nie mógł zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. wezwać Skarżącej do wykonania zarządzenia z 4 sierpnia 2020 r., co dostrzegł i zaskarżonym tu zarządzeniem zasadnie naprawił swój wcześniejszy błąd.
Konsekwencją powyższego zasadne było wezwanie Skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Wymaga podkreślenia, że zaskarżenie zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie, czy zachodziły podstawy prawne do wezwania o uiszczenie wpisu i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Nie ulega wątpliwości, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest pismem procesowym podlegającym opłacie, a zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Należy wskazać, że Sąd I instancji zasadnie wezwał Skarżącą, w świetle wymienionych przepisów, do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, bowiem stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 tego rozporządzenia wynosi 200 zł. Zaskarżone zarządzenie jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa.
Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 – 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności. Stwierdzić należy, że jak wynika z analizy akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w postępowaniu o sygn. akt I SPP/Rz 158/20 zajmował się wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Poszczególne orzeczenia zapadłe w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy wyczerpały tok instancyjny rozpoznawania wniosku i w ramach pierwszej instancji orzekał referendarz sądowy, który wobec braku wniesienia przez Skarżącą pisma na formularzu urzędowym pozostawił wniosek inicjujący postępowanie w sprawie bez rozpoznania, zaś następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jako sąd II instancji utrzymując w mocy uprzednie zarządzenie.
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, którym utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego, zostało wydane 24 listopada 2020 r., a więc w dacie poprzedzającej wystąpienie z zażaleniem rozpoznawanym w niniejszej sprawie. Orzeczenie to z chwilą jego wydania jest prawomocne, zatem postępowanie zainicjowane wnioskiem Skarżącej w przedmiocie prawa pomocy, a zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie stanowiło negatywnej przesłanki do wezwania Skarżącej do uiszczenia brakującego wpisu od skargi.
Jednocześnie należy wskazać, iż z posiadanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiedzy z urzędu wynika, iż postanowieniem tego Sądu z 19 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 129/21, oddalono zażalenie Skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I SPP/Rz 158/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie tego Sądu z 24 listopada 2020 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego w przedmiocie pozostawienia wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone zarządzenie w pełni odpowiada przepisom obowiązującego prawa zarówno, co do zasady, jak również co do wysokości.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.