Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 655/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę O. Sp. z o.o. w L. na uchwałę Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym:
Pismem z [...] października 2021 r. O. Sp. z o.o. w Legnicy (dalej: skarżący) wniosła do WSA we Wrocławiu skargę, w której, w tytule wskazała, że dotyczy ona uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego nr [...] w przedmiocie bezzasadności skargi na działanie Zarządu Województwa w zakresie nieuwzględnienia protestu strony w sprawie negatywnej oceny projektu.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Dolnośląskiego wniósł o odrzucenie skargi - w przypadku uznania, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] - na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami, została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 528/21.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 655/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę O. Sp. z o.o. w L. W uzasadnieniu WSA zwrócił uwagę, że zarówno skarga w niniejszej sprawie, jak i skarga wniesiona przez stronę skarżącą w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 528/21, zakończonej (nieprawomocnym) wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2021 r. oddalającym skargę, zostały w rzeczywistości wniesione na tę samą uchwałę organu. Chodzi bowiem w obu skargach o uchwałę Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku.
Sąd podkreślił, iż w obu omawianych sprawach (zarówno w sprawie sygn. akt III SA/Wr 528/21, jak i w tej sprawie) występuje tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych (skarga tego samego podmiotu na ten sam akt).
Wskazał również, że mający miejsce stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, iż w sposób bezwzględny nie można skutecznie, w takiej samej sprawie, wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami w tym samym przedmiocie. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby istotnie do wydania dwóch wyroków w tym samym przedmiocie, z których jeden (późniejszy) ewidentnie naruszałby zasadę res iudicata.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., obowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.
Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł O. Sp. z o.o. w L., zarzucając mu:
- 1) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji odrzucenie skargi ze względu na błędne przyjęcie, że sprawa pomiędzy stronami została już prawomocnie osądzona;
- - art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji odrzucenie skargi ze względu na błędne przyjęcie, że zaskarżona uchwała nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, a jedynie sprawy związanej z przyznaniem dofinansowania;
- 2) Ponadto, naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:
- - art. 177 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji odrzucenie skargi ze względu na błędne przyjęcie, że sprawa pomiędzy stronami została już prawomocnie osądzona;
W związku z powyższym, na podstawie art. 194 § 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia, sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga dotyczy sprawy z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., co oznacza, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem sądu, iż wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co z kolei stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie.
WSA trafnie wskazał, iż na tle powyższych przepisów, szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa, to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110, J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996,s. 722). Istotą tej regulacji jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz.
Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2015, s. 362).
Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy.
Skarga w niniejszej sprawie i skarga w sprawie zakończonej (nieprawomocnym) wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt. III SA/Wr 528/21, oddalającym skargę, zostały wniesione na tę samą uchwałę organu. Mamy zatem do czynienia z tożsamością elementów podmiotowych i przedmiotowych. Podkreślić należy, iż stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, należy wskazać, iż błędnie zarzucił sądowi pierwszej instancji, iż ten uznał, że skarga została odrzucona z powodu już prawomocnego jej osądzenia. Wyrok WSA z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt. III SA/Wr 528/21, nie jest orzeczeniem prawomocnym, dlatego też nie można mówić o prawomocnym osądzeniu sprawy, a raczej o jej kontynuacji na drodze sądowoadministracyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.