Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 109/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odrzucił zażalenie Spółki A w organizacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA wynika, że w aktach sprawy brak jest aktu założycielskiego spółki, a znajduje się jedynie dołączona uchwała wspólników z 30 lipca 2017 r. w sprawie powołania zarządu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w kwietniu 2017 r. (data najwcześniejszego pisma w aktach administracyjnych) spółka była w organizacji. Faktem notoryjnym jest przy tym, że skarżąca nie została do dnia dzisiejszego wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i nie funkcjonuje w Rejestrze udostępnianym w formie elektronicznej przez Ministerstwo Sprawiedliwości pod adresem https://ekrs.ms.gov.pl. Na etapie rozpoznawania zażalenia (wrzesień 2020 r.) Spółka nadal tytułuje się jako będąca w organizacji.
W ocenie Sądu, skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot.
W zażaleniu spółka wniosła m.in. o "uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym", i niezwłoczne nadanie biegu wnioskom Spółki".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016).
Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu.
Jak wynika z akt sprawy Spółka A w organizacji złożyła skargę 13 grudnia 2017 r. (21 grudnia 2017 r. data wpływu skargi do organu). Sąd I instancji postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r. odrzucił skargę wskazując, że powołanie w jednoosobowej spółce jednoosobowego zarządu w skład którego wchodzi tylko jedyny wspólnik prowadzi do tego, że spółka nie może dokonywać czynności prawnych z uwagi na braki reprezentacji. Oznacza to, że R. P., będący jedynym członkiem zarządu nie jest uprawniony do reprezentowania spółki, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny próbował z urzędu ustalić status prawny skarżącej, w ramach dostępu do danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z ustaleń wynika, że Spółka A nie figuruje we wskazanym rejestrze. Ponadto zauważyć należy, że w nagłówku pism procesowych składanych przez skarżącą spółkę widnieje nazwa Spółka A w organizacji, co dodatkowo potwierdza brak jej rejestracji w KRS w wymaganym terminie.
Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie w wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 18 września 2020 r. skarżąca spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.