Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Po 676/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odrzucił skargę S. w P. (dalej: Stowarzyszenie) na akt Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia oferty złożonej w ramach zlecenia zadań publicznych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III, pismem z 16 października 2023 r., Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwanie doręczono dnia 23 października 2023 r. W związku z powyższym termin na uzupełnienie braku formalnego upływał z dniem 30 października 2023 r. Stowarzyszenie uzupełniło brak dnia 31 października 2023 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
W uzasadnieniu postanowienia z 21 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 676/23 WSA wskazał, że Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło dochowania wszelkiej staranności dla terminowego uzupełnienia braku formalnego skargi, co skutkowało odmową przywrócenia wnioskowanego terminu do dokonania tej czynności.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Stowarzyszenie wniosło o jego zmianę i przywrócenie terminu na uzupełnienie braku formalnego skargi oraz dopuszczenie dowodu - oświadczenia z [...] października 2023 r. - na okoliczność braku możliwości złożenia pisma przez sekretarza i skarbnika.
Naczelny Sąd Administracyjnym postanowieniem z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt I GZ 383/23 oddalił zażalenie Stowarzyszenia. W uzasadnieniu wskazano, iż to na prezesie zarządu Stowarzyszenia ciążył obowiązek podjęcia niezbędnych kroków celem należytego zabezpieczenia interesów Stowarzyszenia, a samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie zawsze bowiem wyklucza ono możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę bądź zlecenia tego innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego prezesa stowarzyszenia (załączonego do akt sprawy) nie wynika obowiązek leżenia.
Po zwrocie akt przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem z 28 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Po 676/23 odrzucił skargę Stowarzyszenia. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie zostały uzupełnione braki formalne skargi z uchybieniem terminu, zaś wniosek Stowarzyszenia o przywrócenie terminu na jego dokonanie został prawomocnie oddalony. W związku z powyższym, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), sąd odrzucił skargę, której braków nie uzupełniono w terminie.
Stowarzyszenie złożyło zażalenie na powyższe orzeczenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- 1) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 86 § 1-3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odmówienie przywrócenia terminu w sytuacji, w której zachodziły ku temu przesłanki;
- 2) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 58 § 1 i art. 54 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy nie został prawomocnie rozpatrzony wniosek o przywrócenie terminu, a braki zostały uzupełnione przed upływem terminu.
W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrzył zażalenia z 4 grudnia 2023 r., bowiem osoba wydająca orzeczenie nie była prawidłowo powołana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. została powołana za pośrednictwem tzw. "neo-KRS". W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu, do dnia dzisiejszego, nie został prawomocnie rozpatrzony. W związku z powyższym brak było podstaw do odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednym z braków formalnych, o którym mowa jest w art. 49 § 1 p.p.s.a. jest nieprawidłowe wykazanie umocowania osoby działającej w imieniu strony skarżącej poprzez np. nie przedłożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącego Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że przekazana do Sądu I instancji skarga na akt organu została wniesiona z brakami formalnymi, o których uzupełnienie wezwano Stowarzyszenie.
Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z 12 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału III WSA wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało wysłane do Stowarzyszenia w dniu 16 października 2023 r. Korespondencja sądowa zawierająca powyższe wezwanie została Stowarzyszeniu doręczona w dniu 23 października 2023 r. W związku z powyższym siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał 30 października 2023 r. W zakreślonym terminie Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi.
Przesłanka odrzucenia skargi wynikająca z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. została w okolicznościach sprawy spełniona bowiem zawierające wszystkie niezbędne elementy wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej, a braki formalne skargi nie zostały w terminie ustawowym uzupełnione.
Odnosząc się do zarzutu o nieprawomocnie rozpoznanym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, należy wskazać, iż w uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnej argumentacji świadczącej o nieposiadaniu przymiotów bezstronności i niezawisłości przez sędziego NSA, który wydał orzeczenie z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt I GZ 383/23.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie do zaakceptowania jest stanowisko strony, w myśl którego sędzia powołany na wniosek tzw. nowej KRS nie posiada przymiotu bezstronności niezbędnego do orzekania w każdej sprawie. W dotychczasowym orzecznictwie, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wskazuje się, że nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, iż sędzia został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, wyłącznie fakt powołania sędziego na wniosek nowej KRS. Stanowisko Stowarzyszenia nie zostało oparte na okolicznościach związanych z indywidualną oceną zachowania sędziego co do jego bezstronności i niezawisłości. Wątpliwość co do bezstronności i niezawisłości sędziego musi mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, ponieważ nie naruszono przepisów w zakresie sposobu powołania sędziów i zapewnienia niezależności i niezawisłości sędziowskiej przy orzekaniu, jak i naruszenia praw człowieka w zakresie dostępu do niezawisłego sądu, wskazanych w art. 45 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. W rezultacie nie wystąpiła wskazywana przez Stowarzyszenie sytuacja braku prawomocnego rozpoznania zażalenia na postanowienie WSA z 21 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 676/23 odmawiającego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem uczestniczący w składzie orzekającym sędzia NSA nie był osobą nieuprawnioną do wydania orzeczenia w tym przedmiocie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.