Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 26 października 2021 r., sygn. akt III SA/Po 783/21 odrzucił skargę R. R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że pismem z 9 kwietnia 2021 r. pełnomocnik R. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego złożył "wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania". W treści pisma pełnomocnik zaznaczył, że "w załączeniu przesyła ponownie sporządzoną w niniejszym postępowaniu skargę na zapadłe dotychczas orzeczenie wraz z odpisem dla organu". Pełnomocnik oświadczył też, że pismem z 16 marca 2021 r., skierowanym do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożono skargę na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2021 r. wydane w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu.
Mimo prawidłowego nadania przesyłki listem poleconym 18 marca 2021 r. (numer [...]), na prawidłowy adres organu i przy wskazaniu wszystkich poprawnych jego danych, w dniu 9 kwietnia 2021 roku, zwrócono nadawcy przesyłkę, z adnotacją "nie podjęto w terminie". W konsekwencji pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopię potwierdzenia pierwotnego nadania skargi do organu wraz z załącznikami oraz odpisem samej skargi z 16 marca 2021 roku. Wobec złożenia środka zaskarżenia w rzeczowej sprawie, w terminie, i przy spełnieniu wszystkich przy tym wymagań formalnych, pełnomocnik poprosił o przyjęcie skargi i skierowanie jej do rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając skargę wskazał, że zgodnie ze stemplem pocztowym na wniesionej przesyłce skarga strony została nadana 9 kwietnia 2021 roku. W tych okolicznościach pełnomocnik strony podniósł jednak, że przesyłką poleconą w dniu 18 marca 2021 r. złożył skargę na postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2021 roku (znak sprawy [...]). W tym zakresie Sąd zwrócił uwagę, że wskazane przez pełnomocnika dane identyfikacyjne dotyczą innego postanowienia, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2021 roku (znak sprawy [...]) Pełnomocnik wskazał również, że "ponownie sporządził skargę", a nie ponownie przesłał sporządzoną we właściwym terminie skargę, co samoistnie kwestionuje prawidłowość jej wniesienia.
Ponadto w złożonym piśmie pełnomocnik skarżącego zastrzegł, że mimo prawidłowego nadania listu, zwrócono nadawcy przesyłkę w dniu 9 kwietnia 2021 roku z adnotacją "nie podjęto w terminie". W tym względzie należy zauważyć, że pełnomocnik nie dołączył koperty, którą miał nastąpić zwrot przesyłki do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Przedłożona kserokopia nadania przesyłki do organu administracji w dniu 18 marca 2021 roku wraz z pierwszą stroną przedmiotowej skargi nie stanowiły natomiast wystarczającej podstawy do przyjęcia, że przesyłka zawierająca powyższą skargę została złożona z zachowaniem ustawowego terminu.
Reasumując wobec braku podstaw uzasadnionych do uwzględnienia prośby pełnomocnika skarżącego, Sąd I instancji przyjął, że przedmiotowa skarga została nadana w urzędzie pocztowym listem poleconym w dniu 9 kwietnia 2021 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął natomiast 18 marca 2021 r., gdyż zaskarżone postanowienie zostało doręczone do kancelarii pełnomocnika skarżącego 16 lutego 2021 r. W konsekwencji WSA skargę odrzucił jako złożoną po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia.
W zażaleniu złożonym przez stronę na powyższe orzeczenie pełnomocnik podniósł, że w piśmie omyłkowo wskazano nieprawidłowe dane dotyczące skargi, co było podyktowanie wyłącznie faktem wydania przez organ dwóch tożsamych decyzji dotyczących skarżącego, dotyczących innych lat za które strona uzyskała dopłaty i różniąca się jedynie numerami, w konsekwencji dokonana przez Sąd błędna ocena nieprawidłowości złożenia skargi wyłącznie w oparciu o omyłkę pisarską w sytuacji, w której ostatecznie skarga została związana z prawidłowymi aktami sprawy, jawi się jako w całej swej rozciągłości nieuzasadniona.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące w konsekwencji do niezasadnego i pozbawionego jakichkolwiek podstaw tak prawnych, jak i faktycznych odrzucenia skargi skarżącego, w sytuacji gdy - a co wynika wprost z przedłożonego materiału dowodowego oraz okoliczności sprawy - skarga została złożona w ustawowo przewidzianym terminie, a z przyczyn niezawinionych jakkolwiek przez stronę zwrócona (niepodjęcie przesyłki w terminie), a w konsekwencji nie powinna podlegać jakiemukolwiek odrzuceniu, a rozpoznaniu merytorycznemu przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, ponieważ została ona wniesiona po terminie wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jeżeli zaś skarga została złożona po tym terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Wobec tego, że przepisy jasno i kategorycznie określają w jakim terminie wnosi się skargę do sądu i jakie są konsekwencje przekroczenia tego terminu, sąd nie ma w tym względzie żadnego pola do własnej oceny, czy wydania decyzji uznaniowej, gdyż związany jest stanowczym brzmieniem przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II GZ 638/17).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy zaskarżone postanowienie zostało doręczone do kancelarii pełnomocnika skarżącego 16 lutego 2021 r. Zatem termin na złożenie skargi upłynął z dniem 18 marca 2021 r. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie zgodnie ze stemplem pocztowym na wniesionej przesyłce skarga została nadana 9 kwietnia 2021 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji wnikliwie ocenił akta sprawy. Strona podniosła, że skarga strony została wysłana na prawidłowy adres organu przy wskazaniu wszystkich prawidłowych danych. Na potwierdzenie tych okoliczności pełnomocnik przedstawił kserokopię nadania przesyłki do organu administracji w dniu 18 marca 2021 roku wraz z pierwszą stroną przedmiotowej skargi. Sąd I instancji podkreślił odrzucając skargę, że brak koperty, którą miał nastąpić zwrot przesyłki skargi do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie", nie można było stwierdzić tej okoliczności.
Ponadto w odpowiedzi na skargę strony organ podniósł, że umowa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Pocztą Polską jest realizowana w ten sposób, iż korespondencja jest dostarczana w godzinach urzędowania i nie ma możliwości aby przesyłka była awizowana, gdyż w czasie dostarczania poczty zawsze jest jakiś pracownik do jej odbioru. Pełnomocnik także na obecnym etapie rozpoznania zażalenia nie dołączył owej koperty czym uniemożliwił potwierdzenie tej okoliczności.
Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym zażaleniem nie stanowiła natomiast wystarczającej podstawy do przyjęcia, że przesyłka zawierająca skargę została złożona z zachowaniem ustawowego terminu.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji