Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1601/22 odmówił E. O. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 maja 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postanowieniem z 19 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1601/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu.
W piśmie z 13 października 2022 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, że pierwotnie nadała skargę w dniu 9 czerwca 2022 r. w Urzędzie Pocztowym w Rakszawie, lecz omyłkowo nadała ją na nieprawidłowy adres, tj. Al. Jana Pawła II 70, 00-175 Rzeszów zamiast na Al. Jana Pawła II 70, 00-175 Warszawa. Przyznała, że adres, na który powinna przesłać skargę, został podany w nagłówku zaskarżonej decyzji. Błędnie adresowana przesyłka została zwrócona skarżącej w dniu 13 czerwca 2022 r. Tego samego dnia strona ponownie nadała skargę, tym razem na prawidłowy adres. Skarżąca wyraziła przekonanie, że skoro skarga została prawidłowo sporządzona, a tylko z powodu pomyłki w adresie nie została doręczona w terminie, to brak jej winy w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony. Adresując kopertę błędnie wpisała tylko nazwę miasta, właściwie wskazała natomiast nazwę organu, ulicę, numer budynku oraz kod pocztowy. Dodała, iż działała bez profesjonalnego pełnomocnika. Do wniosku załączyła kopie błędnego oraz prawidłowego ZPO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. dalej powoływanej jako p.p.s.a.), oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku jej winy w uchybieniu terminu. Podkreślił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi wynikło z niedbalstwa skarżącej. Przepisując adres na kopertę strona powinna dołożyć staranności, aby wszystkie jego elementy przepisać prawidłowo, a następnie przynajmniej raz sprawdzić poprawność wpisanych danych. Tej staranności zdaniem Sądu I instancji w sprawie zabrakło, zatem skarżącej można przypisać winę w uchybieniu terminowi.
Skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając wydanie postanowienia z naruszeniem art. 86 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała zaistnienia takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niewłaściwe zaadresowanie przesyłki zawierającej skargę stanowi wyraz niedbałości i nie może być postrzegane jako przeszkoda od strony niezależna i trudna do przezwyciężenia. Decyzja z dnia 5 maja 2022 r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie oraz trybie wniesienia środka zaskarżenia. Wskazano w nim, że skarga przysługuje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Al. Jana Pawła II nr 70, 00-175 Warszawa, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że błędne zaadresowanie koperty ze skargą poprzez mylne oznaczenie adresu organu, co skutkowało zwróceniem przesyłki do skarżącej i niezłożeniem skargi w terminie, nie może świadczyć o wyłączeniu winy skarżącej w niewywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi. Pouczenie jest integralną częścią decyzji (art. 107 § 3 zd. 2 K.p.a.), a zatem na stronie należycie dbającej o swoje interesy spoczywa obowiązek uważnego prześledzenia treści całej decyzji, nie wyłączając informacji skierowanych do strony umieszczonych w końcowej jej części.
Zwrócić należy także uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że wskazanie przez stronę skarżącą na kopercie listu zawierającego skargę błędnego adresu organu odwoławczego nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, zwłaszcza gdy była prawidłowo pouczona o właściwym adresie tego organu i stanowi przejaw niedbalstwa, a ponadto nie może być uznane za przeszkodę nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FZ 153/11, z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt I FZ 341/12, z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 229/14, z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II GZ 784/16, z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 194/17 oraz z dnia 12 września 2018 r. sygn. akt I OZ 789/18; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych -http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że w świetle art. 54 § 1 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W rozpoznawanej sprawie nie można podzielić stanowiska, że skarżąca złożyła skargę w terminie za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z uwagi bowiem na wysłanie skargi na niewłaściwy adres przesyłka ją zawierająca nie została temu organowi doręczona w terminie. Bez znaczenia była zatem okoliczność wpisania na przesyłce prawidłowej, według skarżącej, nazwy adresata. Strona nadała bowiem przesyłkę w sposób uniemożliwiający wniesienie skargi zgodnie z wymogami art. 54 § 1 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. (tj. za pośrednictwem organu i ustawowym terminie).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia