Postanowienie NSA z 24 maja 2024 r., I GZ 151/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt III SPP/Po 52/23 w zakresie odmowy wyłączenia referendarza sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2022 r., nr 195/22/2022 w przedmiocie odmowy wyłączenia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Turku postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Beata Sobocha-Holc przewodnicząca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 21 lutego 2024 r., sygn. akt III SPP/Po 52/23, odmówił wyłączenia referendarza sądowego WSA w Poznaniu Janusza Wilczyńskiego w sprawie ze skargi R. P. (dalej zwanego "skarżącym") na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 28 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Turku

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprzeciwie od postanowienia z 23 sierpnia 2023 r. wydanego przez referendarza sądowego WSA w Poznaniu Janusza Wilczyńskiego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt. III SPP/Po 52/23, skarżący wniósł o wyłączenie tegoż imiennie wymienionego referendarza sądowego, stwierdzając, że zachodzą wątpliwości co do jego rzetelności i bezstronności.

Do akt sprawy dołączono wyjaśnienia referendarza sądowego, w których wskazał, że nie występują żadne przesłanki do wyłączenia z mocy ustawy wymienione w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jak również nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu I instancji, żądanie wyłączenia referendarza sądowego – w świetle powyższego nie mogło odnieść skutku. Skarżący nie wskazał na żadne konkretne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności referendarza sądowego. Okoliczność, że skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne referendarza nie może sama w sobie powodować wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś brak w sprawie.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagał się skarżący, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem.

Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14; treść tych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.