Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I SPP/Kr 173/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Z. B. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 6 maja 2019 r. Z.B. wniosła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., toczącego się pod znakiem [...], w przedmiocie umorzenia należności jej męża - M. B. - z tytułu składek na ubezpieczenia. W treści skargi skarżąca zawarła także wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 18 września 2019 r. Z.B. złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, córką oraz dwoma synami. Na majątek rodziny skarżącej składa się mieszkanie spółdzielcze jej męża o powierzchni 43 m2. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych. Na dochód rodziny skarżącej składa się 1000 zł, otrzymywane prze nią z tytułu emerytury. Mąż skarżącej prowadził działalność gospodarczą, która jednak została zawieszona. Obecnie toczy się postępowanie restrukturyzacyjne.
Sąd w uzasadnieniu powołał się na treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zaznaczył, że skarga została wniesiona przez osobę, która nie miała w tym interesu prawnego. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., toczącego się pod znakiem [...], w przedmiocie umorzenia należności jej męża - M. B. - z tytułu składek na ubezpieczenia. Stroną toczącego się postępowania jest zatem mąż skarżącej, a nie ona sama i tylko on mógł wnieść skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., toczącego się pod znakiem [...]. Taką skargę zresztą M. B. wniósł i została ona zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Kr 12/19.
W związku z powyższym WSA uznał, że zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., tj. uznanie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi, powoduje odmowę przyznania prawa pomocy, nawet jeżeli sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadniała przyznanie prawa pomocy.
Z. B. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zmianę poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz nadanie sprawie dalszego biegu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże art. 247 p.p.s.a. wskazuje, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona.
W przedmiotowej sprawie podstawą odmowy przyznania prawa pomocy nie była sytuacja rodzinna i majątkowa osoby wnoszącej wniosek, lecz oczywista bezzasadność skargi. Z. B. wniosła w niniejszej sprawie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w przedmiocie umorzenia należności jej męża - M. B. - z tytułu składek na ubezpieczenia. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji stroną toczącego się postępowania jest mąż skarżącej, a nie ona sama i tylko on mógł wnieść skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Taką też skargę M. B. wniósł i została ona zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Kr 12/19.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił Z.B. przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.