Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 856/21 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z [...] marca 2021 r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Jako podstawę prawną postanowienia o kosztach wskazano art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) – zwanego dalej "rozporządzeniem".
[...] zaskarżył przedmiotowy wyrok tylko w zakresie punktu 2. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji w Poznaniu kwoty 3700 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (3600 złotych wynagrodzenia dla pełnomocnika oraz 100 zł wpisu od skargi) w miejsce kwoty 580 złotych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie w sprawie i w rezultacie przyjęcie przez Sąd I instancji stawki w "innej sprawie", podczas gdy skarżącemu należał się zwrot kosztów, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika obliczone według stawek w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, tj. na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kluczowe dla rozpoznania zażalenia jest znaczenie, wymienionego w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia pojęcia "sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna". Dyrektywy wykładni systemowej obligują do tego, by rozumieć je identycznie z tożsamym mu terminem, a użytym przez ustawodawcę w art. 231 p.p.s.a. Konsekwencją związania w ten sposób kryteriów poszczególnych kategorii wpisów w postępowaniu przed sądem administracyjnym z podstawami do ustalenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jest to, że w sprawach objętych wpisem stosunkowym obowiązywać powinna stawka obliczona w sposób wskazany w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, zaś wpisem stałym – stawka wymieniona w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. W tym zakresie podzielić należy stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym metoda ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego wynika z rodzaju wpisu sądowego (zob. np. wyrok NSA z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 723/20, LEX nr 3056023).
Znaczenie z kolei zwrotu nieostrego "sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia należność pieniężna" ustalić należy wykładając art. 231 p.p.s.a. w związku z art. 233 p.p.s.a. i przepisami rozporządzenia wydanego w wykonaniu delegacji zamieszczonej w drugim z wymienionych przepisów ustawowych. Analiza tych unormowań prowadzi do konkluzji, że ustawodawca, wskazując w art. 233 p.p.s.a. na obowiązki Rady Ministrów określenia szczegółowych zasad pobierania wpisu i różnicowania jego wysokości dopuścił to, by w akcie wykonawczym sprecyzowano m. in. to, jak rozumieć wspomniany zwrot na potrzeby wykonania ustawy, tj. pobrania wpisu sądowego. Z § 1 pkt 1 – 4 i § 2 ust. 1 pkt 1 – 6a rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535) wynika, że "sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia należność pieniężna" jest jedynie taka, w której toczyło się administracyjne postępowanie jurysdykcyjne zakończone wydaniem decyzji administracyjnej. Nie traktuje zatem ustawodawca jako takich spraw, które zakończyły się w inny sposób, w szczególności nie jest tego rodzaju sprawą taka, w której zapadło zaskarżalne do sądu postanowienie.
Inna wykładnia analizowanych przepisów prowadziłaby do tego, że treść § 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie miałaby w zakresie postanowień egzekucyjnych sensu, bo znakomita część z nich pozostaje w jakimś związku z dochodzoną należnością pieniężną bądź dotyczy obowiązku pieniężnego powstałego już w toku egzekucji. W powyższym unormowaniu trudno doszukać się uzasadniającej rozważenie odmowy jego zastosowania sprzeczności z przepisami ustawy, tj. art. 231 czy art. 233 p.p.s.a., bo uszczegółowienie w akcie podustawowym zwrotu nieostrego na potrzeby obliczenia wysokości wpisu sądowego o tym świadczyć nie może. Wpis od skargi na postanowienie jest zresztą najniższy spośród obowiązujących przed sądem administracyjnym. To zaś, że charakter wpisu stałego wyznacza sposób obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika (często niższego niż byłoby ustalone "od wartości przedmiotu zaskarżenia" w rozumieniu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia) wynika z decyzji ustawodawcy i przyjętej w tym zakresie polityki prawa. Adekwatność stawek wynagrodzenia pełnomocników zawodowych stanowi problem szerszy, związany z aktualnością tychże oraz wykonaniem innej delegacji ustawowej, mianowicie art. 225 ust. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020, poz. 75).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.