Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 183/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., w sprawie ze skargi J.K. i R.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że dla należytego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji koniecznym jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że strona winna wskazać na konkretne zdarzenia czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Lakoniczne stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, odnoszące się do hipotetycznie mogących zaistnieć sytuacji nie mogły być w ocenie Sądu I instancji podstawą wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdził, że wykonanie decyzji nakładających zobowiązanie finansowe zawsze powoduje określone konsekwencje dla stron, jednakże nie zawsze musi się to wiązać z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zarzucając naruszenie przez Sąd I instancji:
- - art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji, rozumieniu tych przesłanek w sposób, który powoduje, że przyznanie ochrony tymczasowej jest zupełnie dowolne i opiera się na kryteriach pozaustawowych;
- - art. 160, art. 163, art. 166, art. 141 § 4 oraz art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na uzasadnieniu postanowienia w ten sposób, który powoduje, że zastosowane rozumowanie Sądu jest nieweryfikowalne, nie odpowiada realiom sprawy, ocena stanu sprawy przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego, pominięto również część okoliczności oraz ich skutki.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli, że w przypadku gdyby decyzja nakazująca zapłatę podatku akcyzowego od spornego pojazdu w wysokości 8841 zł byłaby wymagalna, zrodziłoby to niebezpieczeństwo znacznej szkody i spowodowałoby to trudne do odwrócenia skutki. Przesłanek tych skarżący dopatrują się w braku możliwości prowadzenia normalnej działalności – płacenia rachunków, zaciągania zobowiązań, inwestowania, wykonywania świadczeń na rzecz klientów. Poprzez konieczność zaprzestania lub ograniczenia działalności gastronomicznej skarżący utraciliby renomę wśród klientów. W ocenie skarżących Sąd nie dostosował rozważań do realiów zawisłej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikający z § 1 tego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego to obowiązany jest on uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem w tym przypadku skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Nadto twierdzenia strony powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej.
Z opisanym obowiązkiem skarżącego skolerowana jest powinność Sądu do dokonywania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca ze wspomnianego obowiązku nie wywiązała się. Dlatego wydane przez Sąd I instancji postanowienie należy uznać za słuszne i właściwe. Nie wskazano bowiem we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji żadnych, poza ogólnikowymi stwierdzeniami dowodów świadczących o tym, że w sprawie tej przedstawione okoliczności wyczerpują przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wykonanie zaskarżonej decyzji nie łączy się automatycznie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w wypadku ewentualnego uwzględnienia przez Sąd skargi, skarżący będą mogli domagać się zwrotu uiszczonej kwoty.
Zatem ewentualne uwzględnienie wniosku skarżących mogło nastąpić jedynie, gdy wskazaliby oni konkretne okoliczności odnoszące się do ich sytuacji finansowej, majątkowej, które dawały podstawy do uznania, że wyczerpują one przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odwoływanie się zatem we wniosku do obawy utraty płynności finansowej nie mogło być uznane za uzasadniające ten wniosek.
Brak też podstaw do przyjęcia, że wskazane w zażaleniu okoliczności uprawniają do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania wniosku do jego ponownego rozpoznania bądź też do jego uchylenia i rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny przy uwzględnieniu art. 188 zd. 2 p.p.s.a. oraz art. 106 p.p.s.a. (por. R. Hauser "Postanowienie zażaleniowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym" "STUDIA I ARTYKUŁY 2005/2-3/ str. 7 – 23).
Skarżący do zażalenia załączyli jedynie wydruk ze strony internetowej przedstawiający dane teleadresowe prowadzonego przez skarżących baru, wraz ze wskazaniem średniej ceny obiadu w prowadzonym przez skarżących barze gastronomicznym. W ocenie NSA taka informacja nie świadczy o możliwości wystąpienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle wyżej przedstawionych okoliczności, brak było podstaw do przyjęcia, iż skarżący uprawdopodobnili wystąpienie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. W takim stanie sprawy nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty wskazane w zażaleniu.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (art. 61 § 4 p.p.s.a.) Wskazać ponadto należy, że zapłata należności podatkowej nałożonej na skarżących może być rozłożona na raty. Możliwość taką przewidują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz.
60) mające zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym poprzez odesłanie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.