Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 175/18, odrzucił skargę R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Orzekł też o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W związku ze skargą R. M. na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Lublinie zarządzeniami z dnia 16 i 19 lutego 2018 r. wezwał skarżącego do 1) usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dniu pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie jednego odpisu skargi;
2) uiszczenia wpisu sądowego o skargi w kwocie 100 zł. Przesyłka zawierająca wezwania została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 lutego 2018 r. (potwierdzenie odbioru – k. 14 akt sądowych). W zakreślonym terminie został uiszczony wpis sądowy, nie został natomiast usunięty brak formalny skargi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. Powołując się na uchwałę NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, wskazał, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R. M., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że niezłożenie stosownej ilości odpisów skargi stanowi brak formalny, który powoduje, iż pismu temu nie można nadać biegu, w szczególności gdy poza organem nie ma innych uczestników postępowania (art. 47 § 1 p.p.s.a.).
Zdaniem skarżącego, złożył on konieczną liczbę odpisów skargi, a więc pismo to nie zawierało braków formalnych. Jednak gdyby nawet przyjąć, że liczba odpisów nie była prawidłowa, to taki brak nie jest brakiem istotnym skutkującym odrzuceniem skargi. Niezłożenie dodatkowego odpisu skargi, w sytuacji gdy poza organem i skarżącym w postępowaniu nie występują inni uczestnicy postępowania, nie można traktować jako nieusuwalnego braku formalnego. W związku bowiem ze specyfiką postępowania sądowoadministracyjnego, tj. wnoszeniem skargi za pośrednictwem organu, uznać należy, że organ zapoznał się z jej treścią, zwłaszcza że nadesłał odpowiedź na skargę. Zatem brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 57 § 1 p.p.s.a. wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone m.in. w art. 47 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika natomiast, że uzupełnienie braków formalnych skargi następuje pod rygorem jej odrzucenia.
W niniejszej sprawie skarga skarżącego zawierała braki formalne, m.in. w postaci braku złożenia odpisu skargi. W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału I WSA prawidłowo wezwał skarżącego zarządzeniem z 16 lutego 2018 r. do uzupełnienia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – ww. braku formalnego. W wezwaniu wyraźnie wskazano, że uzupełnienie braku formalnego powinno nastąpić przez złożenie jednego odpisu skargi. Wezwanie to zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych w terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Skarżący wykonał wezwanie jedynie w zakresie opłacenia skargi. Nie nadesłał natomiast odpisu skargi. Została zatem spełniona hipoteza art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co skutkowało prawidłowym odrzuceniem skargi przez WSA.
Odnosząc się do argumentów zażalenia, w pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącego w rozpoznawanej sprawie (ze skargi na postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym) poza stroną skarżącą i organem występował uczestnik postępowania – wierzyciel – [A] S.A. Zatem wymagany – na podstawie art. 47 § 1 p.p.s.a. – odpis skargi powinien być dostarczony nie tylko organowi, lecz także uczestnikowi postępowania.
Należy zauważyć, że sądy administracyjne - jako konstytucyjne organy władzy publicznej – działają tylko na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Wskazane wyżej przepisy p.p.s.a. nakładają na sąd/przewodniczącego obowiązek wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi, a w razie niewykonania tego wezwania – do określonej reakcji przewidzianej prawem, czyli odrzucenia skargi. Przepisy nie uprawniają natomiast sądu administracyjnego do uzupełniania braków formalnych skargi za stronę skarżącą. W uchwale z 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 13/13) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: 1) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd, a także że 2) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie jest związany – na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. – stanowiskiem zajętym we wskazanej wyżej uchwale. Sąd nie znalazł jednocześnie powodów do odstąpienia od poglądów wyrażonych w tej uchwale i przedstawienia tak powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiedniemu składowi poszerzonemu NSA.
Istotnie, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, w tym w przytoczonej wyżej uchwale, dominuje pogląd, że w przypadku, gdy organ zapoznał się z treścią skargi, nadesłał odpowiedź na skargę, a w sprawie nie występują, poza organem i skarżącym, inni uczestnicy postępowania, to wówczas brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu. Jednak, jak zostało wyżej powiedziane i co należy podkreślić, w rozpoznawanej sprawie – poza organem i skarżącym – występuje wierzyciel [A] S.A. jako uczestnik postępowania.
W związku z powyższym, Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego– w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. – do nadesłania odpisu skargi, a wobec nieuzupełnienia tego braku formalnego w wyznaczonym terminie – skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 156 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Omyłka pisarska w rozumieniu tego przepisu to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazu. W orzecznictwie wskazuje się, że sprostowaniu podlegają wadliwości występujące zarówno w samej sentencji orzeczenia, w jego komparycji, a także w uzasadnieniu (zob. postanowienie NSA z 2. października 2012 r., sygn. akt II OSK 631/12; postanowienie NSA z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 260/10).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w wyniku oczywistej omyłki w komparycji postanowienia WSA (wiersz 10 od góry) oraz jego uzasadnieniu (strona 2, wiersz 5 od góry) wadliwie wpisano datę zaskarżonego postanowienia: "[...] grudnia 2017 r." zamiast "[...] grudnia 2017 r.".
W tej sytuacji na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.