Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 368/18, sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek R. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi, pomimo wezwania do dokonania tej czynności, doręczonego 9 kwietnia 2018 r. (k. 20 akt sądowych). W związku z tym, postanowieniem z 9 sierpnia 2018 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – z powodu nieuiszczenia w terminie należnej opłaty sądowej. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu 27 sierpnia 2018 r. (k. 32 akt sądowych).
Następnie, pismem z dnia 1 października skarżący zwrócił się z prośbą o "ponowienie" jego sprawy. Wskazał, że nie otrzymał osobiście dokumentów, gdyż pracuje za granicą, a rodzice nie przekazali mu korespondencji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącego do sprecyzowania charakteru pisma z dnia 1 października 2018 r. poprzez wskazanie, czy jest to wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2018 r. o odrzuceniu skargi, czy też inne pismo – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie skargi na decyzję Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2017 r. Wskazał, że dopiero teraz dowiedział się o zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Dodał, że wszelką korespondencję odbierał jego tata, z którym jest w konflikcie.
Zarządzeniem z 17 października 2018 r. Przewodniczący Wydziału uznał pismo z 1 października 2018 r. za wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Następnie, wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez 1) wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do uiszczenia wpisu, 2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3) dokonanie spóźnionej czynności, tj. uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 1500 zł – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono 17 grudnia 2018 r. (k. 48 akt sądowych). W odpowiedzi skarżący zwrócił się z prośbą o dodatkowe informacje wyjaśniające, ponieważ trudno mu ustosunkować się do wezwania.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie zarządzenia WSA stwierdził, że skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych wniosku oraz nie uiścił wpisu od skargi. W związku z tym, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. zarządzono o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Poinformował, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku otrzymał 17 grudnia 2018 r., czyli w okresie przedświątecznym, w związku z czym "pogubił się w tych otrzymywanych dokumentach zarówno z Sądu jak i z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa", natomiast osoba, która do tej pory pomagała mu w prowadzeniu spraw urzędowych, uległa wypadkowi, więc musiał sam sobie radzić.
W zażaleniu skarżący przedstawił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (konflikt rodzinny), stwierdził, że ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpiło 3 października 2018 r. oraz załączył dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1500 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania kontroli sądowej podlega prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, a więc to, czy wydane zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z przepisów tych wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, aby mógł podlegać ocenie przez Sąd I instancji, musi spełniać szereg wymogów, w tym m.in. wnioskodawca powinien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu oraz jednocześnie dokonać spóźnionej czynności. Ponadto, aby Sąd mógł stwierdzić, czy wniosek o przywrócenie terminu jest złożony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, wnioskodawca powinien także wskazać datę ustania tej przyczyny.
W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na nieprecyzyjne formułowanie przez skarżącego (występującego osobiście przed sądem) pism procesowych, Sąd I instancji na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wskazując, jakie informacje należy przedstawić, aby jego wniosek został rozpoznany.
Wezwanie to doręczono 17 grudnia 2018 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął 24 grudnia 2018 r. W tym terminie wniosek nie został poprawiony zgodnie z wezwaniem, w związku z czym – zdaniem NSA – Sąd I instancji prawidłowo pozostawił go bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. WSA w Warszawie nie dysponował bowiem informacjami niezbędnymi do rozpoznania wniosku na podstawie art. 87 p.p.s.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że do przedstawienia tych informacji zobowiązany był wnioskodawca, co wynika zarówno z ww. przepisu, jak i zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Okoliczności przedstawione w zażaleniu, dotyczące przyczyn uchybienia terminu, a także fakt uiszczenia wpisu od skargi, nie mogą już na tym etapie odnieść oczekiwanego przez stronę skutku, nie podważają bowiem prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.