Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 47/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; w pkt 1 odrzucił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2019 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, w pkt 2 odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w sprawie wpis sądowy nie został uiszczony przy wniesieniu skargi. Nie został również uiszczony w terminie zakreślonym przez Sąd w pierwotnym wezwaniu z dnia 23 maja 2019 r., które na skutek wniesienia w terminie zażalenia strona zaskarżyła a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GZ 250/19 zażalenie oddalił. Wobec powyższego, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wezwano stronę ponownie wezwaniem z 2 grudnia 2019 r., które zostało doręczone stronie 13 grudnia 2019 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął 20 grudnia 2019 r. Pismem z dnia 19 grudnia 2019 r. nadanym w dniu 20 grudnia 2019 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 grudnia 2019 r., składając jednocześnie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Dodatkowo zaznaczył, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 maja 2019 r. Sąd I instancji utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania.
Sąd wskazał, że zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu. Zdaniem Sądu ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ze skutku prawnego, jakim jest prawomocność postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 250/19 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego wynika obowiązek zapłaty przez skarżącego wymaganego wpisu od skargi oraz obowiązek sądu do wezwania do jego uiszczenia. Kolejny wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów nie ma wpływu na bieg terminu wskazanego w zarządzeniu wzywającym do wykonania pierwotnego zarządzenia z 23 maja 2019 r. Jego uchybienie i nieuiszczenie wpisu w terminie skutkowało odrzuceniem skargi.
Odmienne procedowanie mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty.
W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania w całości i skierowanie skargi z dnia 19 grudnia 2018 r. do rozpatrzenia merytorycznego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Podniósł, że zobowiązanie wynikające z decyzji dotyczy jego żony i w związku z tym nie wyraża zgody na prowadzenia egzekucji z majątku objętego wspólnością majątkową ani tym bardziej majątku odrębnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) zażalenie jest środkiem odwoławczym, który wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego i przysługuje ono od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania;
- 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61;
- 3) (uchylony);
- 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku;
- 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia;
- 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;
- 7) odrzucenie skargi kasacyjnej;
- 8) odrzucenie zażalenia;
- 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej;
- 10) ukaranie grzywną. Zgodnie natomiast z art. 198 p.p.s.a. przepisy działu IV "Środki odwoławcze" stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia.
Zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Jak wynika z treści tego przepisu, strona może wnieść zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego.
Wskazać jednak należy, że wydane w sprawie zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA z dnia 2 grudnia 2019 r. nie stanowi zarządzenia w rozumienia ww. art. 227 § 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że zarządzenie z dnia 23 maja 2019 r. wzywające do uiszczenia wpisu wobec oddalenia zażalenia na to zarządzenie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 250/19, stało się prawomocne. Przyjąć należy zatem, że wezwanie z dnia 2 grudnia 2019 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia ma charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 4/11). Słusznie zatem Sąd I instancji zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 grudnia 2019 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi odrzucił.
Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 33a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Złożona w sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (v. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (v. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.
Na gruncie tej sprawy, bezsporną okolicznością jest, że strona nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 5 listopada 2018 r., będąc prawidłowo powiadomiona o skutkach prawnych nieuzupełnienia tego braku formalnego skargi.
Natomiast odnosząc się do ponownego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż nie wpływa on na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w ponownym wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09 oraz z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1380/11, postanowienie NSA z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt I GZ 102/20).
Wobec powyższego Sąd I instancji, zobligowany dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a., zasadnie odrzucił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.