Postanowienie NSA z 26 sierpnia 2020 r., I GZ 182/20

Wydany

26 sierpnia 2020 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 205/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Skład

Sędzia NSA: Elżbieta Kowalik-Grzanka

Sprawa

w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 205/20 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu cytując treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji wskazał, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Zdaniem Sądu I instancji argumentacja zawarta we wniosku sprowadzała się głównie do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do utraty płynności finansowej prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa, zaburzenia w wypłacie wynagrodzeń dla pracowników, uniemożliwienia dalszego rozwoju, a w konsekwencji ogłoszenie upadłości. Zdaniem Sądu tak ogólnikowe sformułowanie wniosku powoduje, iż nie można uznać, aby skarżąca uprawdopodobniła ziszczenie się ww. zagrożenia. Przede wszystkim rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą, tj. zwrot dofinansowania nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Chodzi bowiem o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Aby ocenić prawdopodobieństwo zaistnienia takiego skutku niezbędne jest odniesienie wysokości obciążającej kwoty zwrotu do aktualnej kondycji majątkowej i możliwości płatniczych. Chodzi o całościową sytuację majątkową skarżącej, tj. zarówno "zawodową" jak i "prywatną". Bowiem osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą odpowiadają za zobowiązania z tego wynikające całym swoim majątkiem. Nie ma tutaj podziału na majątek służący do prowadzenia działalności gospodarczej i majątek prywatny/osobisty. Przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w postaci majątkowej w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarcza musi być ocenia w odniesieniu do całości jej majątku. Aby ocena taka była możliwa, skarżąca winna rzetelnie i przejrzyście zobrazować swoją aktualną, całkowitą sytuację finansową, a twierdzenia poprzeć odpowiednimi dokumentami. Z powinności tej nie wywiązała się skarżąca właściwie, ograniczając się jedynie do nadesłania bilansu z księgi rachunkowej za 2018 r. oraz za okres styczeń-październik 2019 r. wskazującego na wysokość straty odnotowanej w 2018 r. (272 331,83 zł) i dochodu osiągniętego w okresie styczeń-październik 2019 r. (782 267,50 zł). Dane te są zdecydowanie niewystarczające do oceny stanu majątku służącego do prowadzenia przedsiębiorstwa. Nie wiadomo, jakimi środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunkach bankowych bądź w kasie przedsiębiorstwa dysponuje skarżąca, a także jaki posiada majątek ruchomy i nieruchomości oraz jakiej wartości. Nadto nic nie wiadomo o rozmiarach i stanie jej majątku osobistego. Brak tych informacji uniemożliwia Sądowi pełną ocenę możliwości ziszczenia się potencjalnego skutku w postaci utraty płynności finansowej. Powyższe przekłada się na brak możliwości dokonania pozytywnej oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

W zażaleniu na postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie, o zmianę postanowienia i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Do zażalenia dołączyła bilans z księgi za styczeń 2020 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu w wysokości 175 798,95 zł wraz z odsetkami.

Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że skutecznie uprawdopodobniła, iż dokonanie zwrotu kwoty dofinansowania, w sposób znaczący przekracza jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej, skarżąca przedstawiła bilans z księgi za okres: od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r., od 01.01.2019 do 31.20.2019 r. oraz za styczeń 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wyłaniający się z przedstawionych przez skarżącą dokumentów obraz jej sytuacji majątkowej jest niewystarczający do przyjęcia, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Z przedstawionych dokumentów wynika jedynie, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza jest źródłem stałych przychodów, których roczna wysokość kształtuje się na poziomie za rok 2018 - 4 552 484,69 zł, za rok 2019 - 5 014 011,21 zł oraz za styczeń 370 161,12 zł. Nadesłane przez skarżącą dokumenty są zdecydowanie niewystarczające do oceny stanu jej majątku. Słusznie zauważył Sąd I instancji, iż brak jest m.in. informacji jakimi środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunkach bankowych bądź w kasie przedsiębiorstwa dysponuje skarżąca, jaki posiada majątek ruchomy i nieruchomości oraz jakiej wartości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób więc uznać, by skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.