Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 130/24 po rozpoznaniu skargi P. O. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2024 r. nr 25/OR14/2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanowił w pkt 1. odrzucić skargę, w pkt 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie w terminie braków fiskalnych skargi.
W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I WSA w Olsztynie doręczono skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 5 kwietnia 2024 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Poinformowano, że wpis sądowy od skargi wynosi 200 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535). Wezwano ponadto skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL.
W niniejszej sprawie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zostały doręczone skarżącemu 9 kwietnia 2024 r. (karta nr 16 akt sądowych). Skarżący w wyznaczonym terminie tj. 12 kwietnia 2024 r. usunął wyłącznie brak formalny poprzez podanie nr PESEL. Mimo upływu terminu z dniem 16 kwietnia 2024 r. skarżący nie uzupełnił jednak wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, co obligowało Sąd do jej odrzucenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. O. zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
- - w postaci obrazy przepisu art. 220 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie skarżącego do uiszczenia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie uzupełniającego wpisu w wysokości 100 zł. Jedynie w piśmie przewodnim z 8 kwietnia 2024 r. wskazano, że Sąd doręcza odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełniania wpisu sądowego, podczas gdy w rzeczywistości wezwanie (zarządzenie) nie zostało nigdy doręczone skarżącemu;
- - w postaci obrazy przepisu art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił wpisu sądowego o kwotę 100 zł, podczas gdy wezwanie do uzupełniania wpisu sądowego (zarządzenie) nie zostało nigdy doręczone skarżącemu);
- - w postaci obrazy przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego, podczas gdy pismo to nie zostało mu doręczone prawdopodobnie z uwagi na pomyłkę organu administracyjnego.
W uzasadnieniu zażalenie skarżący wskazał, że doszło do wysłania przez WSA w Olsztynie korespondencji do skarżącego, która była niekompletna, przez co skarżący nie miał możliwości uzupełnienia braków środka zaskarżenia (uiszczenia wpisu). Skarżący wskazał, że wraz z w/w pismem przewodnim, otrzymał jedynie następującą korespondencję: 1. pismo z dnia 08.04.2024 r. zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu"- bez załączonego odpis zarządzenia;
- 2. wezwanie z dnia 08.04.2024 r. do podania numeru PESEL;
- 3. odpowiedź na skargę z dnia 29.03.2024 r. Wobec czego uznać należy, że skarżący nie uchybił terminowi do uzupełniania braków formalnych skargi, albowiem wezwanie do uiszczenie uzupełniającego wpisu sądowego nie zostało mu doręczone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Z zestawienia tych przepisów wynika, że pismo sądowe podlegające opłacie powinno zostać opłacone w przeciwnym razie nie nada mu się biegu, a w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania będą podlegać odrzuceniu.
Ponadto warunkiem odrzucenia jest brak uiszczenia wpisu sądowego w odpowiedniej wysokości na wezwanie Przewodniczącego we wskazanym w wezwaniu terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Zatem aby mówić o odrzuceniu skargi wezwanie Przewodniczącego powinno zostać skutecznie doręczone.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę, która obarczona była brakiem fiskalnym. Przewodniczący Wydziału I WSA w Olsztynie, zarządzeniem z 5 kwietnia 2024 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi - w kwocie 100 zł. Dodatkowo wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL.
Wymienione zarządzenia zostało wykonane przez pracownika Sądu w dniu 8 kwietnia 2024 r. Tego dnia, jak wynika z pisma przewodniego WSA w Olsztynie które znajduje się w aktach sądowych sprawy (k.
- 12) nadano w jednej przesyłce pocztowej: 1. odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego, 2. wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi;
- 3. odpis odpowiedzi na skargę. Z dokumentu zwrotnego odbioru przesyłki sądowej wynika, że skarżący otrzymał przedmiotowe dokumenty w dniu 9 kwietnia 2024 r. Zatem termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi upłynął z dniem 16 kwietnia 2024 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braku fiskalnego skargi, tj. nie uiścił wpisu. Natomiast uzupełnił brak formalny skargi poprzez podanie numeru PESEL. W złożonym zażaleniu skarżący podniósł, że w kierowanej do niego z Sądu korespondencji wraz z pismem przewodnim, otrzymał jedynie następującą korespondencję: 1. pismo z dnia 08.04.2024 r. zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu"- bez załączonego odpis zarządzenia;
- 2. wezwanie z dnia 8 kwietnia 2024 r. do podania numeru PESEL;
- 3. odpowiedź na skargę z dnia 29 marca 2024 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy z zarzutem skarżącego nie sposób się zgodzić, ponieważ z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej wynika jednoznacznie, że przesyłka winna zawierać: uzupełnienie wpisu sądowego plus odpis zarządzenia.
Sądowi drugiej instancji znane jest stanowisko orzecznictwa, że praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla prawidłowego doręczenia niezbędne jest jednak, aby pismo sądowe zostało wysłane, jako list za potwierdzeniem odbioru, a przesłanie kilku pism sądowych musi być odnotowane w formularzu potwierdzenia odbioru. Zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I FZ 149/19, z dnia 22 października 2019 r. sygn. akt I FZ 172/19 oraz z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OZ 261/22).
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że znajdujące się w aktach niniejszej sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru spornej przesyłki spełnia powyższe wymagania. Dokument ten wskazuje jako rodzaj przesyłek m.in.: "wezw. – uzupełn. wpisu sądow. (+ odp. zarządz.), wezw. – braki form. skargi (nr PESEL) oraz odpis odpowiedzi na skargę (wn. o tr. uproszcz.) ". Takie sformułowania niewątpliwie wskazują, że przesyłka, oprócz wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi (nr PESEL), odpowiedzi na skargę zawierała również wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Tym samym z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce sądowej (w kopercie) były wszystkie wskazane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dokumenty. Skarżący podpisując zwrotne potwierdzenie odbioru, w istocie poświadczył, że zawartość koperty jest zgodna z informacją zawartą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Należy ponadto zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych postulowany był pogląd, że zasadnym jest wzywanie o uzupełnienie wszystkich braków na jednym formularzu (np. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2020 r., II GZ 202/20). A zatem pożądaną praktyką wydaje się, by w takiej sytuacji, w piśmie przewodnim (wezwaniu, zarządzeniu, zawiadomieniu) wyraźnie wskazywać, że doręczenie dotyczy kilku pism (wezwań) wymienionych w treści pisma. Praktyka taka, pozwoliłaby na wyeliminowanie wielu sytuacji, w których kwestionowana jest zawartość doręczonej stronie postępowania korespondencji. Niewątpliwie dla strony, szczególnie gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie działa ona bez profesjonalnego pełnomocnika, łatwiejsze byłoby wtedy zweryfikowanie, czy zawartość przesyłki jest zgodna z wyliczeniem zawartym w piśmie przewodnim (zawiadomieniu, wezwaniu), a w konsekwencji podjęcie działań zmierzających do zgłoszenia zastrzeżeń nadawcy przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II GZ 474/21, II GZ 496/23).
W przedmiotowej sprawie w zażaleniu skarżący wskazał, że w doręczonej przesyłce sądowej znajdowało się pismo przewodnie z 8 kwietnia 2024 r. W treści pisma przewodniego wskazano, że sekretariat WSA w Olsztynie przesyła w załączeniu: 1. doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego;
- 2. wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi;
- 3. odpis odpowiedzi na skargę. Zatem z pisma tego w sposób niebudzący wątpliwości wynika jakie braki podlegają uzupełnieniu i jaką korespondencję zawierała przesyłka sądowa. Pismo przewodnie wyraźnie wskazywało, że doręczenie dotyczy kilku pism (wezwań) wymienionych w treści pisma. Zatem skarżący miał możliwość zweryfikowania zawartości przesyłki czy jest zgodna z wyliczeniem zawartym w piśmie przewodnim (zawiadomieniu, wezwaniu), a w konsekwencji podjąć działania zmierzających do zgłoszenia zastrzeżeń nadawcy przesyłki jeżeli takie by zaistniały. Zauważyć także należy, że skarżący po otrzymaniu pisma przewodniego które wyraźnie wskazywało, że WSA w Olsztynie doręcza zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego nie poczynił jakichkolwiek starań w celu weryfikacji czy wyjaśnienia powstałych w jego ocenie rozbieżności między pismem przewodnim a otrzymaną korespondencją.
W takim przypadku należy przyjąć, że doręczenie było prawidłowe. Wyeliminowaniu tego rodzaju wątpliwości służy bowiem właśnie wzmianka o treści przesyłki znajdująca się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz pismo przewodnie które otrzymał skarżący. W rezultacie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.