Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 207/21 odmówił A (dalej: strona) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że strona razem ze skargą na ww. decyzję złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając wniosek strona podniosła, wykonanie decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji realnie zagraża działalności prowadzonej przez Stowarzyszenie, a tym samym może doprowadzić do likwidacji 42 miejsc pracy stworzonych przez skarżącego. Ponadto wnioskodawca wskazał, że zwrot kwoty 78.482,08 zł, wynikającej z zaskarżonej decyzji, spowoduje dwukrotną zapłatę wydatków poniesionych w 2015 r.
Sąd I instancji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Dalej Sąd I instancji ocenił, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wykazano w nim okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W szczególności rozpoznawany wniosek w żaden sposób nie pozwala ocenić możliwości finansowych i majątkowych strony skarżącej.
Tego rodzaju informacje są zaś niezbędne do ustalenia, czy zachodzą przesłanki pozwalające na jego uwzględnienie.
Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez:
- a. ograniczenie tylko do analizy treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
- b. nieuwzględnienie z urzędu, okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu;
- c. nie wzięcie pod rozwagę również tych okoliczności, które nie zostały szczegółowo powołane przez skarżącego;
- d. uzależnienie,bez wskazania podstawy prawnej, możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji tylko od wykazania przez skarżącego, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co zostało jednak wykazane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. Dlatego też sąd nie ma obowiązku wzywania do "uzupełnienia braków" dokumentacji. Nie ma bowiem listy dokumentów, które należy przedstawić w takiej sytuacji. W istocie można przedstawić różne dokumenty - w zależności od okoliczności sprawy. To strona zna swoją sytuację materialną, to strona twierdzi, że niezbędne jest wstrzymanie wykonania decyzji i to strona wie, jakie dokumenty powinna przesłać, by poprzeć swoje twierdzenia.
Należy również podkreślić, że sąd rozpoznający kwestię wpadkową nie orzeka wyłącznie na podstawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów, ale na podstawie akt całej sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a).
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie ocenił, że podniesione w złożonym wniosku argumenty nie dostarczyły dostatecznych przesłanek do uznania, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Przypomnieć wypada, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości przekraczającej 78 tys. zł. Z załączonego do skargi (załącznik nr 4) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wynika, że łącznie z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi strona jest zobowiązana do uiszczenia niemal 120 tys. zł. Strona przyznaje, że Komornik Skarbowy pobrał dotąd z jej rachunku bankowego ponad 28 tys. zł. Rację ma Sąd I instancji, że z wniosku strony, ani też z akt sprawy, nie wynika jednak, czy uiszczenie w obecnej chwili kwoty około 90 tys. zł będzie miało wpływ na dalsze trwanie Stowarzyszenia. Strona twierdzi wprawdzie, że poniesienie tych wydatków stanowi realne zagrożenie dla dalszej działalności, jednak twierdzenie to nie jest poparte żadnymi konkretnymi danymi, a zatem jest gołosłowne, a ponadto dotyczy hipotetycznej sytuacji w przyszłości, nie może więc wpływać na bieżące zobowiązania, których dotyczy zaskarżona decyzja.
Dodatkowym argumentem przemawiającym przeciwko uwzględnieniu rozpatrywanego wniosku jest, zawarta w skardze, informacja o wierzytelności jaką Stowarzyszenie posiada wobec Gminy Aleksandrow, w wysokości 253.360,86 zł
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Przywołanych we wniosku okoliczności, mających wskazywać na możliwość wyrządzenia niepowetowanej szkody stronie w przypadku wykonania wydanej w sprawie decyzji, nie sposób zweryfikować. Strona nie zobrazowała bowiem swojej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy w przypadku tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją może prowadzić do szkody, która dla skarżącej byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Sama wysokość kwoty do zwrotu której została zobowiązana strona nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwota ta musi być bowiem odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej strony, jej płynności finansowej itp. Znajdujące się w aktach dokumenty na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.