Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 960/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez E. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek E. sp. z o. o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby narazić skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 25 kwietnia 2013 r. i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wnoszący zażalenie zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, albowiem okoliczności faktyczne sprawy nie dały podstawy do przyjęcia, że zaistniały wskazane w tym przepisie podstawy prawne wstrzymania wykonania decyzji. Organ wskazywał, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne, a twierdzenia skarżącego, powinny być poparte dokumentami – dotyczącymi zwłaszcza sytuacji finansowej i majątkowej spółki. Minister podniósł także okoliczność, iż spółka w dniu 22 marca 2013 r. dobrowolnie wykonała decyzję co zdaniem organu oznacza, że jej płynność finansowa nie jest zachwiana, i nie ma niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było bowiem bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istota ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się zatem do tego, by do czasu rozpoznania skargi przez sąd strona skarżąca nie musiała wykonywać obowiązku nałożonego na nią w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Instytucja ta ma zatem zapobiec wystąpieniu po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jakie wystąpiłyby, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji ma zapobiec wystąpieniu tychże negatywnych okoliczności, a nie odwrócić skutki ich wystąpienia.
W niniejszej sprawie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zawarty w skardze z dnia 28 lutego 2013 r. Natomiast z informacji zawartych w zażaleniu wynika, że w dniu 22 marca 2013 r. skarżąca spółka wykonała zaskarżoną decyzję, bowiem zwróciła środki określone w decyzji [...] stycznia 2013 r. Okoliczność wykonania decyzji potwierdził również pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na zażalenie.
Zaskarżone postanowienie, wstrzymujące zaskarżoną decyzję, zostało wydane w dniu 25 kwietnia 2013 r., a zatem w czasie, gdy decyzja ta została już wykonana. W tej sytuacji nie było podstaw do rozpoznawania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu nie mogłoby zapobiec ich wystąpieniu, gdyż przed wydaniem tego orzeczenia znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki już by nastąpiły. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 836/08, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wpadkowym, które w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji było już bezprzedmiotowe. Postanowienie to podlegało zatem uchyleniu, zaś postępowanie w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie podlegało umorzeniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.