Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 9 maja 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 961/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a.").
Sąd wskazał na znaczną kwotę stanowiącą przedmiot postępowania (638672,00 zł wraz z odsetkami) jak również okoliczność prowadzenia przed tutejszym Sądem kilku innych spraw skarżącej o analogicznych stanach faktycznych. W ocenie Sądu, ewentualne zablokowanie środków pieniężnych strony skarżącej w tak znacznej kwocie wskutek wdrożonej przez wierzyciela egzekucji należności może naruszyć dalsze funkcjonowanie spółki i niekorzystnie wpłynie na płynność finansową skarżącej, która jak wynika z uzasadnienia złożonego wniosku rok obrotowy 2012 zamknęła stratą finansową.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wnoszący zażalenie zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, albowiem okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że zaistniały wskazane w tym przepisie podstawy prawne wstrzymania wykonania decyzji.
W uzasadnieniu organ administracji stwierdził w szczególności, że w dniu 22 marca 2013 r. skarżąca Spółka dobrowolnie zwróciła na rachunek Agencji Rynku Rolnego pełną kwotę należności (wraz z odsetkami), a więc wykonała zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było bowiem bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istota ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się zatem do tego, by do czasu rozpoznania skargi przez sąd strona skarżąca nie musiała wykonywać obowiązku nałożonego na nią w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Instytucja ta ma zatem zapobiec wystąpieniu po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jakie wystąpiłyby, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji ma zapobiec wystąpieniu tychże negatywnych okoliczności, a nie odwrócić skutki ich wystąpienia.
W niniejszej sprawie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zawarty w skardze z dnia 27 lutego 2013 r. Natomiast z informacji zawartych w zażaleniu wynika, że w dniu 22 marca 2013 r. skarżąca spółka wykonała zaskarżoną decyzję, bowiem zwróciła środki określone w decyzji z 25 stycznia 2013 r. Okoliczność wykonania decyzji potwierdził również pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na zażalenie.
Zaskarżone postanowienie, wstrzymujące zaskarżoną decyzję, zostało wydane w dniu 9 maja 2013 r., a zatem w czasie, gdy decyzja ta została już wykonana. W tej sytuacji nie było podstaw do rozpoznawania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu nie mogłoby zapobiec ich wystąpieniu, gdyż przed wydaniem tego orzeczenia znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki już by nastąpiły. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 836/08, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wpadkowym, które w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji było już bezprzedmiotowe. Postanowienie to podlegało zatem uchyleniu, zaś postępowanie w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. podlegało umorzeniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.