Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 919/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie, zaskarżonej przez E. M. C. spółkę z o.o. z siedzibą w W., decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na znaczną kwotę stanowiącą przedmiot postępowania (651.247,00 zł wraz z odsetkami), jak również na okoliczność prowadzenia przed tym Sądem kilku innych spraw skarżącej o analogicznych stanach faktycznych.
W ocenie Sądu, ewentualne zablokowanie środków pieniężnych strony skarżącej w tak znacznej kwocie, wskutek wdrożonej przez wierzyciela egzekucji należności, może naruszyć dalsze funkcjonowanie spółki i niekorzystnie wpłynie na jej płynność finansową zwłaszcza, że z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż spółka zamknęła rok obrotowy 2012 ze stratą finansową.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ochrony tymczasowej istotne jest nie tylko jakie kwoty są egzekwowane, ale również, jakimi kwotami pieniężnymi strona dysponuje oraz jaka jest jej ogólna sytuacja majątkowa. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, zaś twierdzenia strony powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zmierzającymi do wykazania istnienia wymaganych prawem przesłanek.
W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł w szczególności, że w dniu [...] marca 2013 r. skarżąca spółka dobrowolnie dokonała spłaty wszelkich zobowiązań wynikających z zaskarżonych decyzji ustalających kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej, w kwocie łącznej 12.836.401,00 zł. W ocenie organu, fakt ten świadczy zatem o zupełnie innych okolicznościach, z których wynika, że płynność finansowa spółki nie jest zachwiana, a spowodowanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków jej nie dotyczy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu. Postępowanie przed Sądem I instancji w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było bowiem bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istota ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się zatem do tego, by do czasu rozpoznania skargi przez sąd strona skarżąca nie musiała wykonywać obowiązku nałożonego na nią w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Instytucja ta ma zatem zapobiec wystąpieniu po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jakie wystąpiłyby, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji ma zapobiec wystąpieniu tychże negatywnych okoliczności, a nie odwrócić skutki ich wystąpienia.
W niniejszej sprawie rozpoznany przez Sąd I instancji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w dniu [...] lutego 2013 r. (data prezentaty Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, karta akt sądowych: 17). Natomiast z informacji zawartych w zażaleniu wynika, że w dniu [...] marca 2013 r. skarżąca spółka dokonała spłaty wszelkich zobowiązań wynikających z zaskarżonych decyzji, ustalających kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej, bowiem zwróciła środki określone zarówno w decyzji Prezesa ARR z dnia [...] października 2012 r., nr [...], jak również środki określone w innych decyzjach o analogicznych stanach faktycznych.
Zaskarżone postanowienie, wstrzymujące wykonanie decyzji, zostało wydane w dniu 25 kwietnia 2013 r., a zatem w czasie, gdy decyzja ta została już wykonana. W tej sytuacji nie było podstaw do rozpoznawania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozstrzygnięcie sądu nie mogłoby zapobiec ich wystąpieniu, gdyż przed wydaniem tego orzeczenia znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki już by nastąpiły. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 836/08, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wpadkowym, które w dacie orzekania przez Sąd I instancji było już bezprzedmiotowe. Postanowienie to podlegało zatem uchyleniu, zaś postępowanie w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. podlegało umorzeniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.