Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 163/20, odmówił skarżącej J. G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 6 marca 2020 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wobec nieuiszczenia wpisu, sąd postanowieniem z 22 kwietnia 2020 r. odrzucił skargę. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego 5 maja 2020 r.
W dniu 12 maja 2020 r. został złożony wniosek o przywrócenie terminu "do uzupełnienia braków formalnych skargi". We wniosku wskazano, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone upoważnionemu pracownikowi pełnomocnika skarżącego 11 marca 2020 r. i tego samego dnia przekazane na skrzynkę e-mail pracownika skarżącego zajmującego się księgowością. Pracownik skarżącego nie wywiązał się jednak z obowiązku i nie uiścił wpisu, a ponadto nie poinformował o tym pracodawcy. Skarżący nie miał więc świadomości obowiązku uiszczenia wpisu i tego, że czynność ta nie została wykonana. O sytuacji dowiedział się dopiero w dniu odbioru postanowienia sądu o odrzuceniu skargi, tj. 5 maja 2020 r. Skarżący wskazał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Ponadto, w dniu 11 maja 2020 r. skarżący uiścił wpis sądowy.
Odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że nie wykazał on braku winy w uchybieniu tego terminu. Brak winy powinien wynikać z okoliczności wpływających na możliwość podjęcia określonych czynności w terminie, które nie są zależne od strony. Za okoliczność niezależną od strony nie może być natomiast uznany sposób organizacji pracy w przedsiębiorstwie. Przyjmuje się, że procedury bądź sposób organizacji pracy powinny być dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę Niedopełnienie obowiązku przez pracownika strony nie może być traktowane jako okoliczność nadzwyczajna, niezależna od strony, której skutki mogą być sanowane poprzez instytucję przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie przepisu prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w sytuacji gdy zaniechanie dokonania ww. czynności postępowania nastąpiło z przyczyn od skarżącego niezależnych, za które skarżący winy nie ponosi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowił podstawę orzekania przez Sąd I instancji, który – nie stwierdziwszy braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi – odmówił stronie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można Sądowi I instancji, który odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, zarzucić naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a., skoro pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu nie wskazał takich okoliczności, które uprawdopodobniałyby brak winy w niedochowaniu terminu do dokonania tej czynności.
Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar) czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, CBOSA).
Strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając, czy w konkretnej sprawie strona ponosi winę za uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy, sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony.
W orzecznictwie przyjmuje się zaś, że zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona, powodują, że nie można uznać braku winy strony w uchybieniu terminowi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r. sygn. I PKN 76/99, OSNP 2000 r. Nr 11, poz. 431; także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 r. sygn. II CKN 554/00, Lex nr 51986). Strona ponosi tym samym odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r., I FSK 853/08, LEX nr 537041).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że skarżący ponosi winę w wyborze pracownika, który został wyznaczony do dokonywania przelewów, w tym do uiszczenia wpisu sądowego. Pracownik ten, nie wywiązując się z powierzonego mu obowiązku, wykazał się niedbalstwem, które obciąża stronę postępowania. Tym samym, jak słusznie uznał Sąd I instancji, skarżący nie wykazał okoliczności, skutkujących zastosowaniem instytucji, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.
Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.