Postanowienie NSA z 24 stycznia 2007 r., I GZ 2/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Ś. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 711/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym

Sprawa

w sprawie ze skargi K. Ś. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie

Skład

sędzia NSA Urszula Raczkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 711/06, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym przez referendarza sądowego odmówiono przyznania K. Ś. - [...] prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że uznając, że dane zamieszczone we wniosku a dotyczące wszelkich okoliczności mających wpływ na sytuację finansową wnioskodawczyni nie są wystarczające wezwał wymienioną do uzupełnienia wniosku, lecz wezwanie to nie zostało wykonane. W tych warunkach Sąd uznał, że brak dodatkowych danych nie pozwala na ustalenie jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna wnioskodawczyni.

Po rozpatrzeniu sprzeciwu K. Ś. od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.

Sąd wskazał, że ocenił sytuację skarżącej wynikającą ze złożonego oświadczenia w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. i stwierdził, iż nie zachodzą okoliczności co do zwolnienia skarżącej z uiszczenia wpisu sądowego. Sąd stwierdził, że jest ona w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty sądowe w postaci wpisu od skargi. Sąd wywiódł, że skarżąca oraz jej mąż uzyskali w latach 2004 i 2005 dochody w wysokości odpowiednio 34 562,92 zł oraz 31 231,02 zł, posiadają majątek w postaci domu o powierzchni 300 m-, nieruchomość rolną 400 m- oraz lokal użytkowy 56 m-. Sąd ustalił zgodnie z oświadczeniami skarżącej, że źródłem utrzymania rodziny są dochody męża skarżącej w wysokości 1680,25 zł miesięcznie, dodatkowym dochodem jest czynsz z najmu posiadanego przez skarżącą lokalu o powierzchni 56 m- w wysokości 1900 zł + 22% podatku od towarów i usług, co wynika z umowy najmu z dnia 13 listopada 2003 r.

Sąd podał również, że skarżąca w oświadczeniu o majątku i dochodach stwierdziła, że nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, jednakże Sąd wskazał na umowę o udzielenie kredytu na zakup samochodu (dołączoną do sprawy sygn. akt V SA/Wa 591/06), z której wynika, że mąż skarżącej w celu związanym z działalnością gospodarczą kupił samochód Toyota Avensis o wartości 104 999,30 zł wnosząc wpłatę własną w wysokości 26 250,30 zł, resztę finansując krótkoterminowym kredytem (36 rat), którego skarżąca była współkredytobiorcą.

Wskazane okoliczności, w ocenie Sądu, świadczą o tym, iż skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania stanowią wpis sądowy od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 9 sierpnia 2006 r. i wobec nie zaskarżenia stało się prawomocne. Następnie w dniu 6 września 2006 r. doręczono skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu.

W dniu 13 września 2006 r. skarżąca złożyła po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, którego braki w wykonaniu wezwania Sądu usunęła w dniu 11 listopada 2006 r.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, podając w uzasadnieniu, że wniosek zawiera identyczne dane jak we wniosku z dnia 25 maja 2005 r., podkreślając, że kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd.

W zażaleniu na powyższe postanowienie K. Ś. zarzuciła Sądowi że bezpodstawnie uznał, iż jest ona w stanie ponieść koszty sądowe. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżąca zarzuca, że krzywdzące jest uzależnianie udzielenia prawa pomocy "od sytuacji pozostawania w związku małżeńskim", za niezasadne uznaje twierdzenie Sądu o konieczności gromadzenia środków finansowych niezbędnych do ewentualnej obsługi sporów z organem celnym, wskazuje, że obecnie toczy się przed sądem kilkadziesiąt spraw, w których jest stroną, podkreśla, że wykonała polecenia Sądu co do złożenia dodatkowych danych o stanie majątkowym i rodzinnym, a to że wraz z mężem była stroną umowy kredytowej na zakup samochodu marki Toyota Avensis nie może stanowić o przesłankach posiadania wyższej zdolności finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest uzasadnione. Przede wszystkim należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącej o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym została rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r. a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż skarżąca nie skorzystała z uprawnienia do złożenia zażalenia. Postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.).

Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia.

W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania wskazanym wyżej postanowieniem prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to, zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca w złożonym ponownie wniosku nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego odmownego postanowienia. Zatem brak jest także podstaw do uwzględnienia zażalenia i wzruszenia odmownego postanowienia w sprawie prawa pomocy.

Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, ponowiony w dniu 13 września 2006 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jako fakty uzasadniające przyznanie tego prawa wskazuje identyczne okoliczności jak we wniosku z dnia 25 maja 2006 r. rozstrzygniętym odmownie prawomocnym postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r.

Należy także zauważyć, że w zażaleniu skarżąca przypisuje Sądowi I instancji argumentację, która nie została zamieszczona w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 listopada 2006 r. i w tej sytuacji nie wymaga odniesienia ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podnieść należy natomiast, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odmawiając przyznania prawa pomocy, błędnie zastosował art. 260 p.p.s.a., choć należało wydać na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie odmowy wzruszenia postanowienia z dnia 26 lipca 2006 r., jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy skoro skutek prawny jest w istocie taki sam.

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.