Postanowienie NSA z 31 stycznia 2018 r., I GZ 2/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 384/17 w zakresie odrzucenia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Skład

sędzia NSA Andrzej Kuba przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 384/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę [A.] Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wobec wypowiedzenia pełnomocnictw przez dotychczasowych pełnomocników skarżącej spółki pismami datowanymi na dzień 21 grudnia 2016 r., a otrzymanymi przez Izbę Celną w Krakowie w dniu 19 stycznia 2017 r., ostateczną decyzję w sprawie z dnia 20 stycznia 2017 r. skierowano na adres skarżącej spółki. Decyzja została doręczona w dniu 31 stycznia 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych, natomiast skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 6 marca 2017 r. przez nowego, ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Zdaniem Sądu I instancji, ponieważ 30 – dniowy termin do wniesienia skargi biegł od dnia 31 stycznia 2017 r. to nadanie jej w dniu 6 marca 2017 r. należało uznać za spóźnione, a skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi jako złożonej z niezachowaniem ustawowego terminu zaskarżenia, który liczony było od dnia 31 stycznia 2017 r., tj. od momentu doręczenia decyzji spółce, a nie od dnia 3 lutego 2017 r., tj. dnia, w którym decyzja została doręczona pełnomocnikowi spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy przypomnieć, że – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W sytuacji wniesienia skargi po upływie określonego w ustawie terminu do jej wniesienia ustawodawca wskazał na konieczną konsekwencję w postaci odrzucenia skargi przez Sąd (art. 58 §1 pkt 2) p.p.s.a.).

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że spółka działała poprzez pełnomocników, którzy na etapie postępowania odwoławczego złożyli wypowiedzenie pełnomocnictwa. Z akt tych również wynika, że pisma w postępowaniu podatkowym (np. decyzja organu I instancji, informacja o przedłużeniu postępowania) doręczane były w formie elektronicznej (e-PUAP). Natomiast, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niejasna jest chronologia zdarzeń związanych z powiadomieniem organu odwoławczego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, czy też wyekspediowaniu zaskarżonej decyzji za pośrednictwem e-PUAP. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że w pierwszej kolejności zaskarżoną decyzję wysłał dotychczasowemu pełnomocnikowi spółki w formie elektronicznej, a następnie do właściwej komórki organu wpłynęła informacja o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, co spowodowało wyekspediowanie decyzji drogą pocztową bezpośrednio na adres spółki, z uwagi "na niepewną sytuację" w zakresie reprezentacji spółki. Pełnomocnik spółki zarówno w odpowiedzi na odpowiedź na skargę (która do WSA wpłynęła po wydaniu rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji), jak również w zażaleniu podkreślał, że decyzję za pośrednictwem e-PUAP otrzymał w dniu 3 lutego. Oznaczałoby to, że w sprawie doszło do podwójnego doręczenia, ale w aktach administracyjnym brak Urzędowego Poświadczenia Doręczenia zaskarżonej decyzji wysłanej drogą elektroniczną.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. dalej: o.p.) pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Przepis ten stanowi najważniejszą zasadę w zakresie doręczania pism w toku postępowania stronom reprezentowanym przez przedstawicieli lub pełnomocników, co oznacza, że podatnikowi reprezentowanemu przez pełnomocnika doręcza się pisma bezpośrednio do pełnomocnika. Zgodnie z przepisami dotyczącymi profesjonalnych pełnomocników (w tym także doradców podatkowych) organ doręcza pisma tym pełnomocnikom przy pomocy środków komunikacji elektronicznej za pośrednictwem e-PUAP (art. 144 § 5 o.p.). Natomiast z art. 138i ust. 2 o.p. wynika, że ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu. W związku z powyższym decydujące jest ustalenie, kiedy organ dowiedział o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Z akt sprawy wynika, że pismo z wypowiedzeniem pełnomocnictwa wpłynęło do Izby Celnej w Krakowie w dniu 19 stycznia 2017 r., ale z wyjaśnień organ zawartych w odpowiedzi na skargę czy w odpowiedzi na zażalenie wynika, że z treścią dokumentu wypowiedzenia zapoznał się już po wyekspediowaniu decyzji do dotychczasowego pełnomocnika drogą elektroniczną. Zatem w tej sprawie decydująca jest kwestia, czy w związku z wypowiedzeniem pełnomocnictwa spółce oraz otrzymaniu informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez organ, czy też właściwą komórkę organu, po wysłaniu decyzji na adres pełnomocnika, pismo zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi, czy też zasadnie należało wysłać decyzję spółce na jej adres.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.