Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 668/17, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił P.P.H.U. R. S. w D. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] maja 2017 r. wydanej w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc kwiecień 2012 r.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący w skardze na powyższą decyzję zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zaskarżona decyzja w całości jest nieprawidłowa, gdyż narusza szereg przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku akcyzowym, a zatem jest sprzeczna z prawem. Skarżący zaznaczył również, że nie jest w stanie regulować zobowiązań podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji bez konieczności podjęcia decyzji o likwidacji działalności gospodarczej. W jego ocenie brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Zdaniem WSA, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na dochody skarżącego czy jego sytuację majątkową, posiadane oszczędności lub zobowiązania.
Sąd I instancji podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy a sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Tym samym, podnoszone w uzasadnieniu wniosku zarzuty co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu na ocenę zasadności wniosku.
Skarżący złożył zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu I instancji. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w swym brzmieniu nie odpowiada stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy, co skutkowało błędnym przyjęciem, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie przysporzy znacznej szkody lub nie spowoduje trudnych do odwrócenia dla niej skutków.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie daje jakiejkolwiek rękojmi należytego rozpatrzenia sprawy. Skarżący wyraził wątpliwość czy Sąd I instancji wziął pod uwagę okoliczności rzeczywiście zawarte w jego wniosku a nie z innej sprawy, skoro samo uzasadnienie jest sformułowane w sposób lakoniczny, a w uzasadnieniu widnieje odesłanie do zupełnie innego rodzaju obowiązku. Skarżący wskazał w szczególności, że odwołanie się w uzasadnieniu postanowienia do innego rodzaju obowiązku tj. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry sugeruje, że sprawa została rozstrzygnięta bez analizy jego indywidualnego przypadku. W dalszej części uzasadnienia skarżący podtrzymał swoje stanowisko w zakresie istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie dołączając żadnych dokumentów źródłowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc kwiecień 2012 r. w kwocie 740 904 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie załączył dokumentacji, która pozwalałaby na ocenę, czy w kontekście całokształtu jej sytuacji majątkowej wykonanie wydanych w sprawie decyzji może skutkować wyrządzeniem mu szkody, która byłaby znaczna albo może doprowadzić do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Przywołanych we wniosku okoliczności, mających wskazywać na niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania wydanych w sprawie decyzji, nie sposób zweryfikować.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że podmiot wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie musi udowadniać wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, lecz ma jedynie uprawdopodobnić, że takie skutki wykonania zaskarżonego aktu mogą realnie w danym przypadku wystąpić. Takie twierdzenie powinno zostać poparte dokumentami źródłowymi wskazującymi na sytuację majątkową i finansową spółki i realne ryzyko wystąpienia wskazanych skutków. W tej sprawie skarżący takiego uprawdopodobnienia nie dokonał. Ograniczenie się w tym zakresie do stwierdzenia we wniosku, że skarżący nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych wynikających z zaskarżonych decyzji bez konieczności podjęcia decyzji o likwidacji działalności gospodarczej, musi być uznane za gołosłowne. Strona nie zobrazowała bowiem swojej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy w przypadku tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją może prowadzić do szkody, która dla spółki byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Znajdujące się w aktach dokumenty na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do argumentacji skarżącego w zakresie błędnie wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczenia dotyczącego innego rodzaju obowiązku tj. uiszczenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry wskazuje, że nie ma ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Cytowane w uzasadnieniu orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry nie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy, a jedynie ma na celu wskazanie, że uiszczenie świadczenia pieniężnego nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.