Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Go 295/06 oddalił wniosek [...] S.A. z siedzibą w Warszawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 5 stycznia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Sąd uznał, że skarżąca nie wskazała okoliczności faktycznych potwierdzających jej ciężką sytuację finansową. Sąd wskazał również, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo tego że twierdziła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto prowadząc koncesjonowaną działalność w formie agencji celnej była zobowiązana do złożenia kaucji gwarancyjnej, zgodnie z art. 258 § 3 Kodeksu celnego, nie wskazała jednak, w jakiej formie i w jakiej wysokości złożyła tę kaucję.
Sąd nie podzielił także argumentu skarżącej, iż skoro jest ona jednoosobową spółką Skarbu Państwa, straty przez nią ponoszone godzą w Skarb Państwa, a co za tym idzie w interes Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd wskazał, że skarżąca prowadzi działalność jako spółka kapitałowa, wyposażona w samodzielny majątek, a zatem za jej zobowiązania Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności zgodnie z art. 40 § 1 Kodeksu cywilnego.
Skarżąca złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie.
W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że mimo, iż wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosi 59.721,90 zł, to w innych sprawach, w których występuje niemal identyczny stan faktyczny i prawny, a prowadzonych przed WSA w Poznaniu oraz Gorzowie Wlkp. łączna wartość przedmiotu sporu wynosi ponad 2,5 mln zł. Natychmiastowa zapłata tak dużych kwot w obecnej sytuacji finansowej pozbawi Spółkę płynności finansowej i uniemożliwi prowadzenie dalszej działalności, a w konsekwencji spowoduje powstanie zatorów płatniczych i zaprzestania świadczenia usług celno – spedycyjnych, będących podstawowym źródłem dochodu. Sytuacja taka doprowadzi Spółkę do upadłości i likwidacji oraz będzie się wiązała ze zwolnieniem ponad 500 pracowników. Powyższą bardzo trudną sytuację finansową potwierdzają, zdaniem skarżącej, załączone do zażalenia dokumenty, z których wynika, iż w roku 2004 strata netto Spółki wyniosła 8.340.421,00 zł, natomiast na dzień 30 listopada 2005 r. strata netto wyniosła 14.616.194,58 zł.
Ponadto skarżąca podniosła, iż w innych sprawach prowadzonych przed WSA w Gorzowie Wlkp., tj. o sygn. akt: I [...] wnioski Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji zostały uwzględnione, oraz że we wskazanych sprawach, jak i w sprawie sygn. akt: I SA/Go 295/05 występuje niemal identyczny stan faktyczny i prawny, w związku z czym odmowa uznania wniosku Spółki narusza jednolitość orzecznictwa WSA w Gorzowie Wlkp. i nie znajduje uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania.
Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to obowiązany jest on wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem w tym przypadku skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie wyczerpują przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można bowiem przyjąć, że zapłata wymierzonych należności celnych może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia w przypadku wzruszenia decyzji, na podstawie której należności te zostaną wyegzekwowane. Z uwagi na to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, sytuacja skarżącej w niniejszej sprawie nie wymaga zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wykonanie decyzji organu celnego dotyczącej wymiaru należności celnych nie łączy się w każdym przypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami, gdyż w wypadku ewentualnego uwzględnienia przez Sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot cła. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego hipotetyczna możliwość utracenia płynności finansowej nie zawsze musi skutkować powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, a tym bardziej skutkiem utracenia płynności finansowej nie zawsze musi być likwidacja podmiotu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w innych sprawach WSA w Gorzowie Wlkp. uwzględnił jej wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, należy wskazać, że odmienne rozstrzygnięcia WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach wymienionych w zażaleniu nie wiążą Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie mają wpływu na ocenę stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
m.s.