Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 107/24, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił S.J. (dalej: skarżąca) przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r. w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że jako przyczynę uchybienia terminowi do złożenia skargi skarżąca podała okoliczność, że od 30 października 2023 r. przebywała za granicą i nie była w stanie odebrać korespondencji czy awiza. Ponadto, decyzja została jej doręczona na adres przy ul. [...], gdzie już nie mieszka.
Zdaniem sądu podane przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają złożenia skargi po terminie i nie świadczą o braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Osoba należycie dbająca o swoje interesy, powinna zadbać o należyty odbiór kierowanej do niej korespondencji. Dlatego zmiana miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji) czy wyjazd za granicę, jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu w postępowaniu administracyjnym, co do zasady musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Strona musi też wykazać, że po zmianie miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji), niezwłocznie podjęła niezbędne kroki w celu zawiadomienia organu o nowym adresie. Tylko w takiej sytuacji można twierdzić, że strona bez własnej winy nie zdążyła powiadomić organu o nowym adresie do korespondencji.
Sąd uznał, że podane przez skarżącą przyczyny złożenia skargi po terminie nie były okolicznościami nagłymi i niezależnymi od strony, lecz noszą cechy zwykłego niedbalstwa.
Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku pisemnego poinformowania o zmianie adresu do korespondencji. Uchybienia terminowi do wniesienia skargi nie usprawiedliwia również wyjazd skarżącej za granicę. W takiej sytuacji przedsiębiorca dbający o swoje interesy ustanawia pełnomocnika do doręczeń i informuje o tym fakcie organ, wskazując adres do doręczeń, ewentualnie wskazuje inny adres do doręczeń czego skarżąca nie uczyniła.
Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zamianę i przywrócenie terminu do założenia odwołania, ewentualnie - uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r.
W odpowiedzi na zażalenie Zarząd Województwa Świętokrzyskiego wniósł o odmowe wstrzymania wykonania decyzji; oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji – czego skarżąca nie kwestionowała – w zawiadomieniu z 21 lipca 2023 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków została pouczona o obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu. Skoro tego obowiązku nie wykonała, to w sprawie ma zastosowanie treść art. 41 § 2 k.p.a., a w konsekwencji doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
W świetle powyższej regulacji ustawowej uznać należy, że decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r. została prawidłowo doręczona; pobyt poza granicami kraju – wobec skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków, a także zawartego w nim pouczenia (o którym wyżej była mowa) – wymagał przekazania organowi stosownych informacji, czego skarżąca ewidentnie zaniedbała.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że żądanie to jest bezzasadne, bowiem skarga w sprawie nie została skutecznie wniesiona do Sądu I instancji, a niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.