Postanowienie NSA z 12 października 2006 r., I GZ 211/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Po 194/04 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymania wykonania decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 9 lutego 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie określenia kwoty długu celnego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

sędzia NSA Jan Grabowski przewodniczący

Uzasadnienie

WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Po 194/04 oddalił wniosek L. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 1996 r. Nr [...] określającej kwotę długu celnego, utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 21 maja 1999 r. Nr [...]

W uzasadnieniu postanowienia WSA stwierdził, że L. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 9 lutego 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia 12 września 2003 r., którą Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wznowienia postępowania w sprawie określenia kwoty długu celnego. Postępowanie wszczęte na skutek wniosku o wznowienie postępowania, stanowi nową sprawę. W granicach tej samej sprawy, to jest sprawy o wznowienie postępowania przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie może być decyzja wydana w postępowaniu w sprawie wymiaru cła, a zatem w tym postępowaniu nie jest możliwe wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania pierwotnej decyzji wymiarowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

1. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 1996 r., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Sądu I instancji, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

• błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na zaskarżone orzeczenie, polegający na uznaniu, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku o wznowienie postępowania stanowi w tych warunkach nową sprawę, której przedmiotem jest rozpoznanie żądania strony o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem prawomocnej decyzji w sprawie wymiaru cła,
• naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 135 i art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż niniejsze postępowanie stanowi nową sprawę, stąd nie jest możliwym wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji o wymiarze podatku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy tej samej sprawy, która rozstrzygana była w ramach zakończonego już postępowania. Jeśli istnieje podstawa do wznowienia postępowania, zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz zachodzą okoliczności stanowiące przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, wówczas Sąd winien rozpoznać wniosek i rozstrzygnąć o wstrzymaniu decyzji.

Zdaniem wnoszącego zażalenie, postępowanie o wznowienie jest nowym trybem postępowania, dotyczącym jednak tej samej sprawy. Ponadto błędna interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. skutkuje naruszeniem przez Sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a uchybienie to mogło mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia jego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest bezzasadne. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z treścią przepisu art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.

W myśl przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd ma możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy, np. wskutek nakazanej nią rozbiórki spornego obiektu. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej jest niedopuszczalne. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Należy podkreślić, że zakres kontroli zaskarżonego postanowienia ograniczony jest do oceny jego zgodności z prawem. W niniejszej sprawie podstawą oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji było uznanie przez WSA, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku L. S. o wznowienie postępowania, stanowi nową sprawę, a zatem decyzja wydana w postępowaniu w sprawie wymiaru cła, której wstrzymania domaga się skarżący, nie jest decyzją wydaną w granicach tej samej sprawy w rozumieniu art. 135 w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a.

W ocenie NSA, prawidłowe jest rozstrzygnięcie WSA w Poznaniu o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie wymiaru cła, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji nie rozważał bowiem zaistnienia przesłanek w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zdaniem NSA, powoływanie się przez skarżącego na okoliczność, że wykonanie decyzji wymierzającej należności celne spowoduje ciężkie i nieodwracalne skutki dla niego i rodziny należy uznać za nieuzasadnione. Oceny tej nie może zmienić subiektywne odczucie strony wnoszącej zażalenie. Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to obowiązany jest on wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem w tym przypadku skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa wyżej. Stwierdzić należy zatem, że skarżący we wniosku z dnia 26 lutego 2004 r. nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powoływanie się przez skarżącego na ewentualne ciężkie i nieodwracalne skutki dla niego i jego rodziny jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, w szczególności mając na uwadze wysokość wymiaru należności celnych. Z uwagi na to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, sytuacja skarżącego w niniejszej sprawie nie wymaga zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wykonanie decyzji organu celnego dotyczącej wymiaru należności celnych nie łączy się bowiem w każdym przypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami, gdyż w wyniku ewentualnego uwzględnienia przez Sąd skargi skarżący może otrzymać zwrot cła.

Ponadto stwierdzić należy, że bezzasadnie skarżący podnosi w zażaleniu kwestię istnienia podstawy wznowienia, bowiem NSA nie jest uprawniony na tym etapie postępowania do oceny zasadności tego zarzutu.

Zgodnie z treścią art. 184 Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, NSA nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.