Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2550/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie, na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez ten organ w trybie zwykłym w dniu 21 stycznia 2005 r., a dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Spółki na decyzję z dnia 21 stycznia 2005 r. zostało zawieszone z uwagi na wcześniejsze złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a następnie po zakończeniu postępowania administracyjnego WSA postanowieniem z dnia 12 września 2005 r. podjął to postępowanie i wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. uchylił tą decyzję w części. WSA podkreślił, ze wyrok ten nie jest prawomocny.
Z uwagi na to, że jednocześnie przed WSA toczy się postępowanie w sprawie ze skargi Spółki na decyzję z dnia 19 sierpnia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 21 stycznia 2005 r. WSA uznał, że względy ekonomii procesowej przemawiają za tym, aby zawiesić postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na decyzję z dnia 19 sierpnia 2005 r., jako wydaną w oparciu o wydaną w trybie zwykłym decyzję z dnia 21 stycznia 2005 r. do czasu uprawomocnienia się wyroku z dnia 21 kwietnia 2006 r. [...] Spółka z o.o. w Warszawie złożyła zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sadu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w sprawie, w której rozstrzygnięcie nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym,
- - art. 56 § 1 p.p.s.a., poprzez zawieszenie postępowania w sprawie skargi na decyzję wydaną w postępowaniu nadzorczym zamiast sprawy ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwykłym,
- - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez nieprzedstawienie uzasadnienia dla zawieszenia postępowania,
- - art. 124 § 1 oraz art. 125 § 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania z uwagi na względy ekonomiki procesowej.
Argumentacja na poparcie powyższych zarzutów została przedstawiona przez skarżącą w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Przed Sądem I instancji, zawisły dwie sprawy ze skarg Spółki na decyzje dotyczące tej samej, w sensie materialnoprawnym, sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA podkreślił, że wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. została uchylona decyzja wydana w trybie zwykłym (z dnia 21 stycznia 2005 r.) i wyrok ten nie jest prawomocny. W sprawie niniejszej została natomiast zaskarżona decyzja z dnia 19 sierpnia 2005 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym.
Podnieść należy, że obydwa postępowania sądowe są wobec siebie konkurencyjne i równolegle toczyć się nie mogą. W obu przypadkach chodzi w istocie o kontrolę sądową legalności decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia podatku VAT z tą zasadniczą jednak różnicą, iż w przypadku skargi na decyzję "zwykłą" sądowa kontrola dotyczy tej decyzji bezpośrednio i prowadzona jest w aspekcie wszelkich naruszeń prawa materialnego i procesowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym oczywiście także w aspekcie przesłanek nieważności tej decyzji, natomiast w sprawie niniejszej, ze skargi na decyzję "nieważnościową", bezpośredniej kontroli sądowej poddana jest ta właśnie decyzja, a decyzja "zwykła" podlega kontroli pośredniej, jedynie w aspekcie przesłanek nieważności. Jak już powiedziano wyżej dwutorowość postępowania sądowego nie jest możliwa, lecz skargi na obydwie decyzje są dopuszczalne i powinny być rozpoznane, lecz nie równolegle. Rozwiązania tego problemu należy zatem poszukiwać w przepisach dotyczących zawieszenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a zarzut zażalenia dotyczący naruszenia tego przepisu uznaje za bezzasadny. Omawiany przepis pozostawia w gestii sądu ("sąd może") zawieszenie postępowania sądowego w sytuacji, gdy "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania". Sformułowanie to obejmuje w ocenie NSA nie tylko prejudykat w ścisłym rozumieniu tego słowa, ale także sytuację gdy przed sądem zawisły sprawy ze skarg na decyzje wydane w tej samej sprawie w trybie zwykłym i nadzorczym, a wyrok wydany w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwykłym nie jest prawomocny. Wówczas postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w trybie nadzorczym winno ulec zawieszeniu.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż wzgląd na ekonomikę postępowania skłania do zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w trybie zwykłym, gdyż to umożliwi pełną bezpośrednią kontrolę legalności decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określeniu podatku VAT w aspekcie wszelkich mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, także i tych powodujących nieważność decyzji. Nie oznacza to, że "względy ekonomiki procesowej" stanowią przesłankę zawieszenia postępowania, winny jednak decydować o tym, która ze spraw winna być rozpoznana w pierwszej kolejności (zakończona prawomocnym wyrokiem), a w której postępowanie sądowe winno zostać czasowo zawieszone. Powołanie się przez Sąd I instancji na te właśnie względy nie narusza, wbrew zarzutom zażalenia, także art. 124 § 1 p.p.s.a., gdyż przepis ten - dotyczący obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowego - nie znajdował w sprawie zastosowania.
W zażaleniu Spółka zarzuciła ponadto wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 56 § 1 p.p.s.a. upatrując jego naruszenie w zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu nadzorczym zamiast w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwykłym. Zarzut ten jest chybiony przede wszystkim z uwagi na to, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zawieszenia przez WSA postępowania w sprawie, w której został wydany przez ten Sąd wyrok w pierwszej instancji. Ponadto, powołany przepis nie obejmuje swoją hipotezą zbiegu postępowań sądowych ze skarg na decyzje wydane w tej samej sprawie w trybie zwykłym i w trybie nadzoru i wobec tego w sprawie dotyczącej zaskarżonego postanowienia nie znajdował zastosowania.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a., co umożliwia jego merytoryczną weryfikację, a zatem ten zarzut należy również uznać za bezzasadny.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.