Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 762/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 762/22 odrzucające wnioski skarżącego o zbadanie niezawisłości i bezstronności Sędziego M. K., Sędziego WSA M. K. i Sędziego WSA P. D. w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 września 2022 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i poglądom wyrażanym niekiedy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie NSA z 19 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 573/22), za niezaskarżalnością postanowienia nie przemawia to, że w przepisach p.p.s.a. wśród zaskarżalnych zażaleniem postanowień nie wymieniono tego o odrzuceniu wniosku. Istotnie, ustawodawca nie uregulował zaskarżalności postanowienia o odrzuceniu wniosku wprost. Takie uprawnienie wywieść jednak należy z odpowiednio stosowanych przepisów p.p.s.a. o zażaleniu. Traktując, zgodnie z nakazem ustawodawcy, pismo procesowe będące wnioskiem tak jak inne pismo procesowe – zażalenie, przyjąć należy, że jego odrzucenie, o ile następuje w drodze postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, podlega zaskarżeniu zażaleniem. Przesądza o tym art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. Skoro postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest zaskarżalne zażaleniem, to konsekwentnie postanowienie o odrzuceniu wniosku jest również zaskarżalne w ten sposób. W przeciwnym razie przepis odsyłający nie miałby żadnego sensu, a takiego rezultatu wykładni przyjąć nie można.
Stanowisko to wspierają także argumenty wykładni historycznej i systemowej. Podkreślić należy, że możliwość zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu pisma wszczynającego nawet incydentalne tylko postępowanie stanowi realizację podstawowej gwarancji prawa do sądu w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym. Zasadą jest, że postanowienia sądu pierwszej instancji odrzucające wniesiony przez skarżącego środek prawny są zaskarżalne zażaleniem bądź skargą kasacyjną. Analizowany wniosek byłby jedynym pismem, którego odrzucenie pozostawałoby poza kontrolą instancyjną.
Poza tym, skoro wniosek o badanie niezależności i niezawisłości jest instytucją nową, unormowaną odrębnie, w ramach której tylko na podstawie odesłania stosuje się przepisy p.p.s.a., to nie sposób oczekiwać że kwestia zaskarżalności wniosku będzie unormowana szczegółowo w ustawie procesowej. Przepisy p.p.s.a. uchwalono ponad dwadzieścia lat temu, gdy wprowadzenia instytucji wniosku o badanie niezawisłości i niezależności sędziowskiej z pewnością nie planowano. Nie dziwi zatem to, że ustawodawca nie antycypował rozwoju prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym kierunku.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w postanowieniu.