Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 kwietnia 2018 r., sygn. V SA/Wa 2209/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił N. sp. z o.o. Oddział w Polsce z/s w W. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
Sąd I instancji stwierdził, że zarządzeniem z [...] lutego 2018 r. wezwano skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania wpisu sądowego od skargi w kwocie 30.379 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi strony [...] lutego 2018 r. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.
Pismem z [...] marca 2018 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie z [...] lutego 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki stwierdził, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia, bowiem uchybienie to było skutkiem określenia przez Sąd wysokości wpisu od skargi w rażąco zawyżonej kwocie. Zwrócił przy tym uwagę na skomplikowany stan faktyczny sprawy, konieczność zaangażowania dodatkowej pomocy prawnej przez skarżącą, brak możliwości podjęcia przez pełnomocnika odpowiednich działań w sprawie bez zaakceptowania metody działania przez centralę Spółki, czy też konieczność prowadzenia korespondencji z centralą Spółki znajdującą się na Węgrzech w języku obcym.
W ocenie Sądu I instancji okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Wskazane argumenty świadczą o niedostatkach w działaniu pełnomocnika, który odpowiedzialność z tytułu nieterminowego wniesienia zażalenia ceduje na Sąd (zarzucając mu określenie wpisu w rażąco zawyżonej kwocie), jak również uprawdopodobnia brak winy strony nieprawidłowym zorganizowaniem pracy w kancelarii i niewypracowaniem skutecznej metody komunikowania się z klientem. Te okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy w nieterminowym wniesieniu przedmiotowego zażalenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej ppsa) przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Instytucja przywrócenia terminu umożliwia stronie skorzystanie z uprawnień, które utraciła na skutek uchybienia terminowi procesowemu. Stwarza więc stronie możliwość uchylenia skutków opóźnienia w dokonaniu czynności procesowych. Jedną z koniecznych przesłanek do przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 86 § 1 ppsa, jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi, na co literalnie wskazuje przepis art. 87 § 2 ppsa. Jak wynika z ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa, brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (v. orzeczenie Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 1974 r., II CZ 149/74, OSPiKA 1975/2/39).
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy strony, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to na nim spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności - w kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 87 § 2 ppsa - należy badać w stosunku do tego pełnomocnika.
W sprawie, skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Pełnomocnik skarżącej wskazuje, że uchybienie terminowi nie było zawinione, gdyż na okoliczności nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz niewniesienia w terminie zażalenia złożyły się m.in.: skomplikowany stanu faktycznego sprawy, potrzeba zaangażowania dodatkowej pomocy prawnej, utrudniony z uwagi na prowadzenie korespondencji z centralą Spółki w języku obcym kontakt ze skarżącą.
Odnosząc się do okoliczności sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, bowiem argumentacja przedstawiona we wniosku oraz powtórzona w środku prawnym świadczy o zaniedbaniach w działaniu profesjonalnego pełnomocnika. Wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 87 § 2 ppsa nie uprawdopodobniono braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia. W konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ppsa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.