Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Po 328/22, odrzucił skargę C. Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Leszna w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
C. sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Prezydenta Miasta Leszna, polegającą na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za luty 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie.
Odrzucając skargę na powyższą czynność, Sąd I instancji w pierwszej kolejności stwierdził, iż zaskarżona czynność podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 47 w zw. z art. 26 oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1930 ze zm.; dalej: u.f.z.o.), jednakże skarga, zdaniem WSA, została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Sąd wskazał, że skoro przedmiotem niniejszej skargi jest wypłata zaniżonej dotacji, to należy uznać, że datą początkową terminu, określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. będzie dzień przekazania środków finansowych przez organ na rachunek bankowy skarżącej. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 25 lutego 2022 r. przekazano środki finansowe na rachunek bankowy skarżącej spółki (dotacje są cztery, bo dotyczą odrębnych szkół prowadzonych przez skarżącą). Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, licząc od dnia przekazania dotacji, upłynął spółce z dniem 28 marca 2022 r. Tymczasem skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego w dniu 29 marca 2022 r., tj. po upływie terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Wniesienie skargi po terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ewentualnie o jego uchylenie w całości.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.
1) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że w niniejszej sprawie zachodzi kognicja sądów administracyjnych z uwagi na nieprawidłowe zakwalifikowanie zaskarżonej czynności jako czynności z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co w konsekwencji spowodowało, że Sąd przystąpił do badania pozostałych przesłanek formalnych skargi, zamiast skargę odrzucić na tej podstawie;
2) art. 58 § 1 pkt 2 w zw. zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki odrzucenia skargi, albowiem została ona wniesiona w przewidzianym przepisami terminie, tj. w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności; a niezależnie od powyższego z daleko idącej ostrożności procesowej na wypadek niepodzielenia powyższego zarzutu podnieść należy, że skarga w przedmiotowej sprawie była składana przez skarżącego, a nie profesjonalnego pełnomocnika, co oznacza, iż zastosowanie winien znaleźć art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a.
Ponadto, spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
- 1) art. 34 ust. 1 u.f.z.o. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wypłacenie dotacji oświatowej we wcześniejszym terminie, niż ten wskazany w przepisie, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu na wniesienie skargi do WSA, podczas gdy przepis ten nie nakazuje organowi wypłacenia każdej części dotacji jednym przelewem, co skutkuje tym, że skarżąca dopiero po upływie maksymalnego terminu, do którego dotacja powinna zostać przekazana, ma możliwość weryfikacji przekazanych jej środków;
- 2) art. 47 u.f.z.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek nieprawidłowego przyjęcia, iż zaskarżona czynność polegająca na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji jest czynnością w celu ustalenia lub przekazania dotacji, a tylko takie czynności są czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie, w świetle zarzutów zażalenia, wyróżnić można dwie kwestie sporne. Po pierwsze, dopuszczalność zaskarżenia do sądu I instancji czynności Prezydenta Miasta Leszna w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej, to jest ocena, czy czynność tę można zaliczyć do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Po drugie, sporna jest kwestia określenia terminu zaskarżenia tejże czynności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że czynność polegająca na wypłacie kwoty dotacji podlega kognicji sądów administracyjnych. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo wywiódł, dlaczego kwestia kontroli czynności dotyczącej wypłaty kwoty dotacji oświatowej, o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., należy do kognicji sądów administracyjnych. Wskazać należy, że zagadnienie to było przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego (notabene także w sprawie ze skargi spółki) w wyroku z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1730/20.
W przywołanym wyroku wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika zatem jakiekolwiek ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Tak więc czynności organu dotującego, polegające na ustaleniu wysokości dotacji jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych.
W związku z tym, zawarte w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 47 u.f.z.o. uznać należy za nieuzasadnione.
Jeśli zaś chodzi o spór dotyczący kwestii określenia początku biegu terminu do wniesienia skargi na czynność wypłaty dotacji, w ramach którego zdaniem strony skarżącej, termin ten powinno się liczyć od ostatniego dnia, w którym organ miał obowiązek (wynikający z przepisu art. 34 ust. 1 u.f.z.o.) dotację wypłacić, zaś zdaniem WSA – od dnia, w którym faktycznie dokonano wypłaty, bowiem w tym dniu skarżąca dowiedziała się o ustaleniu kwoty dotacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację należy przyznać Sądowi I instancji.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (a taką czynnością jest w rozpoznawanej sprawie czynność przekazania, czy też precyzyjniej – ustalenia kwoty dotacji w zaniżonej wysokości), wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, stwierdzając jej wniesienie po terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, dotacje za luty 2022 r. przekazano na rachunek bankowy skarżącej w dniu 25 lutego 2022 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wówczas skarżąca dowiedziała się o fakcie dokonania tej czynności. Co więcej, okoliczność ta nie jest przez stronę kwestionowana. Brak jest zatem podstaw, by w rozpoznawanej sprawie przyjąć inny termin rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem NSA słusznie Sąd I instancji określił początek biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, biorąc pod uwagę datę przekazania dotacji.
Jednocześnie stwierdzić należy, że brak jest podstaw, by przyjąć, iż termin rozpoczyna się w ostatnim dniu na wypłacenie dotacji (wynikającym z art. 34 ust. 1 u.f.z.o., tj. w tej sprawie – 28 lutego 2022 r.). Takie stanowisko, zdaniem NSA, stoi w sprzeczności z art. 53 § 2 p.p.s.a., który wyraźnie określa początek biegu terminu do wniesienia skargi na dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Za nieprzekonujący NSA uznaje argument skarżącej, że dotacja mogła zostać wypłacona kilkoma przelewami – do dnia 28 lutego 2022 r., bowiem skoro przedmiotem zaskarżenia skarżąca uczyniła konkretną czynność organu, to istotne – z punktu widzenia art. 53 § 2 p.p.s.a. – jest wyłącznie ustalenie dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o jej dokonaniu. Tych ustaleń jednak strona w sprawie nie podważyła, co czyni zażalenie niezasadnym.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.