Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2736/21 odrzucił skargę "(...)" sp. j. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 440500/71/3359/2020/RDZ w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek.
Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wezwano Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi, tj. np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), 29 czerwca 2021 r. Z adnotacji umieszczonej na przesyłce skierowanej do Skarżącej, zawierającej przedmiotowe wezwanie, zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w drzwiach Skarżącej 15 czerwca 2021 r. (pierwsze awizo). Z powodu niepodjęcia przez Skarżącą pisma, w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, awizowano je powtórnie 23 czerwca 2021 r. 29 czerwca 2021 r. – wraz z upływem terminu 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia – nastąpiła fikcja doręczenia zaskarżonej decyzji zgodnie z dyspozycją art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął 6 lipca 2021 r. Skarżąca nie nadesłała dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby, która podpisała skargę do reprezentowania spółki.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, podnosząc, że w okresie o którym mowa w uzasadnieniu dotyczącym terminu doręczenia wezwania do uzupełnienia braków, spółka praktycznie nie działała. Na skutek zarządzenia odpowiednich władz państwowych lokal Klubu w którym mieści się siedziba Spółki był zamknięty. Wszyscy pracownicy byli skierowani na urlopy i nikt nie przebywał w lokalu. Stąd też nie było możliwości odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. Do dnia otrzymania Postanowienia o odrzuceniu skargi nie mieli świadomości o korespondencji z Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną jest fakt, że żądane przez Sąd I instancji usunięcie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki, czyli odpisu z KRS, został jasno i precyzyjnie sformułowane w treści zarządzenia z dnia 4 maja 2021 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie zrealizowała wezwania Sądu, bowiem w wyznaczonym terminie nie uzupełniła formalnego braku skargi. Ocenie w postępowaniu przed sądem kasacyjnym podlega zatem kwestia, czy Sąd I instancji był uprawniony - po bezskutecznym wezwaniu strony do uzupełnienia dostrzeżonego braku - odrzucić złożony w sprawie środek zaskarżenia.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni, zaś warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Zwrócić również należy uwagę na funkcjonujący w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 700 ze zm.), dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15).
Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, bowiem Spółka nie załączyła do skargi dokumentu wykazującego umocowanie do jej reprezentacji. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie stosownego dokumentu, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została prawidłowo awizowana z uwagi na nieobecność adresata i w konsekwencji w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., Sąd I instancji przyjął, że doręczenie nastąpiło w dniu 29 czerwca 2021 r.
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi art. 73 § 4 p.p.s.a.
W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.
Istotą argumentacji skarżącej jest próba usprawiedliwienia doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do nadesłania dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę podpisaną pod skargą oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, w szczególności odpisu z KRS, tj. spełnienia w okolicznościach sprawy przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 p.p.s.a., czyli przez awizo. Skarżąca podnosi, że w okresie wskazanym jako terminy awizacji nikt nie przebywał w siedzibie spółki bo lokal był zamknięty na skutek zarządzenia odpowiednich władz państwowych.
Jak już wyżej wspomniano domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. W niniejszej sprawie strona nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Wyprowadzone zaś w zażaleniu argumenty nie mogły zaprzeczyć fikcji doręczenia.
W świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że Sąd I instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu wniesionej skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji