Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 172/07 oddalił wniosek A. M. o uzupełnienie wyroku tego Sądu z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w dniu 24 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o uzupełnienie ww. wyroku w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że reprezentował skarżącego w tym postępowaniu jak pełnomocnik z urzędu i przed zamknięciem rozprawy złożył wniosek o zasądzenie kosztów wraz z ich spisem i oświadczeniem, że koszty zastępstwa nie zostały przez stronę w żadnej części opłacone.
WSA stwierdził, że w dniu 24 sierpnia 2007 r. cofnął skarżącemu prawo pomocy w części obejmującej ustanowienie radcy prawnego. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było powzięcie wiadomości przez Sąd, że w chwili przyznawania prawa pomocy skarżący korzystał z usług profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. – w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot niezbędnych kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.
W związku z tym, że w dniu 21 sierpnia 2007 r. Sąd oddalił skargę A. M., wniosek pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie wyroku w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego należało uznać za bezzasadny.
A. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany w zakresie żądania skarżącego ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w B. Treść uzasadnienia zażalenia jest tożsama z treścią zażalenia wniesionego w sprawie o tej samej sygnaturze akt jednakże w przedmiocie cofnięcia prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tym pełnomocnik A. M. podniósł, że został ustanowiony pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym i sądowym, sprawa była rozpoznawana co najmniej trzykrotnie przez WSA w B., jednakże skarżący nigdy nie ponosił z tego tytułu żądanych kosztów, były one pokrywane przez Fundację na Rzecz Pomocy Penitencjarnej "S." w B. W zażaleniu zarzucono nadto, że Sąd nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, skarżący był obecny osobiście na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. jednak Sąd nie spytał go o stosunek prawny łączący go z radcą prawnym K. D. w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik podniósł też, że pełnomocnictwo, które powołał Sąd nie było w tym czasie wykonywane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może (...) zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli Sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien zamieścić z urzędu. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy Sąd nie orzekł o wszystkich żądaniach zawartych w skardze bądź jeżeli wyrok nie zawiera dodatkowego orzeczenia, które Sąd powinien podjąć z urzędu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie skarżący kwestionuje brak orzeczenia o kosztach, które jego zdaniem powinno znaleźć się w wyroku z dnia 21 sierpnia 2007 r.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w artykułach 201, 203 i 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania, a brak rozstrzygnięcia w tym zakresie nie oznacza, że w orzeczeniu brak jest rozstrzygnięcia, które według przepisów prawa powinno być tam zamieszczone.
Od kosztów zastępstwa procesowego, jako elementu kosztów postępowania, należy jednak odróżnić koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zwrot kosztów postępowania - jak już wskazano - zasądza się w przypadku przewidzianym w art. 200 i nast. p.p.s.a. czyli w postępowaniu, w którym Sąd I instancji uwzględnił skargę. Z kolei koszty związane z zastępstwem prawnym, wykonywanym na zasadzie prawa pomocy, przyznaje się w każdym przypadku bez względu na wynik sprawy na podstawie wniosku przedłożonego przez pełnomocnika (ustanowionego z urzędu) na zasadach określonych w przepisach odrębnych [patrz. m. in. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)]. O kosztach tych - zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - orzeka referendarz sądowy, zaś na wydane przez niego postanowienie w tej kwestii przysługuje sprzeciw.
Jest to o tyle istotne dla niniejszej sprawy, że postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 172/07, WSA cofnął skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zatem wniosek skarżącego Sąd I instancji zasadnie zakwalifikował jako wniosek o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania między stronami w rozumieniu art. 200 p.p.s.a., nie zaś jako wniosek o uzupełnienie wyroku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Podkreślić należy, że wymienione na wstępie przepisy wiążą wyraźnie zwrot kosztów postępowania przed Sądem I instancji z treścią rozstrzygnięcia tego sądu (oddalającego lub uwzględniającego skargę). Oznacza to, że (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) w razie oddalenia skargi Sąd I instancji nie orzeka o zwrocie kosztów postępowania także wówczas, gdy skarżący lub jego pełnomocnik zgłosił wniosek o przyznanie tych kosztów. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada zatem prawu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.