Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3237/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) odrzucił skargę P. W. (dalej: skarżący) na czynność Poczty Polskiej S.A. w Warszawie (dalej: Poczta Polska), w egzekucji należności z tytułu opłat abonamentowych.
Skarżący wniósł do WSA skargę na prowadzenie wobec niego egzekucji na mocy tytułu wykonawczego bezpodstawnie wystawionego przez Pocztę Polską w oparciu o przeprowadzoną przez Pocztę Polską samowolną aktualizację jego danych adresowych. Zażądał ustalenia, czy w świetle prawa jest dopuszczalne samowolne dokonywanie przez Pocztę Polską aktualizacji jego danych, informowanie go z opóźnieniem o aktualizacji danych, czy w pojęciu aktualizacja danych adresowych mieści się również stan jego posiadania, czy musi bezterminowo przechowywać dowód wyrejestrowania odbiornika, czy Poczta Polska występując z roszczeniami wobec niego zobowiązana jest przedstawić dowód uzasadniający roszczenia w postaci potwierdzenia rejestracji odbiornika, czy Poczta Polska może ignorować przedstawiony przez niego a wystawiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokument który udowadnia, że skarżący był bezrobotny przez ok. 40% okresu, za który Poczta Polska domaga się "zaległego abonamentu", czy jedynym dowodem nieposiadania źródła dochodów jest rejestracja urzędzie pracy oraz czy istnieje obowiązek rejestracji jako osoba bezrobotna.
W odpowiedzi na skargę, Poczta Polska wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Zarządzeniem z 1 czerwca 2021 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub określenie zaskarżonej czynności/ bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że jego skarga dotyczy szeregu czynności, które z naruszeniem prawa przeprowadziła wobec niego Poczta Polska:
- wystawiła tytuł wykonawczy bez właściwej weryfikacji, czy opłata abonamentowa jest uzasadniona;
- kilka lat wstecz samowolnie zaktualizowała dane materialne skarżącego nie informując go o tym i nie wzywając do potwierdzenia stany materialnego, tj. czy posiada urządzenia przystosowane do odbioru RTV w nowym miejscu zamieszkania;
- w każdej korespondencji ignorowała przedstawiony przez skarżącego a wystawiony przez ZUS dokument który udowadnia, że był bezrobotny przez ok. 40% okresu, za który Poczta Polska domaga się "zaległego abonamentu".
WSA zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Zdaniem WSA skarżący nie określił przedmiotu zaskarżenia w sposób umożliwiający nadanie skardze dalszego biegu, wskazując jedynie że składa skargę "na prowadzenie egzekucji" i inne czynności związane z obciążającymi go zaległymi opłatami abonamentowymi. Przepis p.p.s.a. tymczasem wyraźnie wskazuje jakie akty i czynności w ramach postępowania egzekucyjnego podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi w tym zakresie skarżący nadal nie określa precyzyjnie ani dostatecznie wyraźnie, co jest przedmiotem jego skargi, ponownie powołując się ogólnie na prowadzone postępowanie egzekucyjne i inne czynności Poczty Polskiej, które poprzedziły wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi poprzez oznaczenie zaskarżonego aktu lub czynności w sposób umożliwiający nadanie skardze dalszego biegu i jej merytoryczne rozpoznanie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że być może w sposób nieudolny, bo nie posiadając kompetencji prawniczych usiłował zwrócić uwagę, iż zagadnienia poruszone w skardze są w zakresie właściwości sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy wyjaśnić, iż skarga jest środkiem prawnym wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, stąd też powinna spełniać określone w ustawie wymogi formalne. Możliwość sądowej kontroli zaskarżonego aktu, bądź terminowości załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej, uzależniona jest od skutecznego wniesienia poprawnej pod względem formalnym skargi. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać m.in.: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ustawodawca, określając minimalne wymogi skargi uznał, że to na osobie inicjującej postępowanie sądowe ciąży obowiązek na tyle precyzyjnego określenia przedmiotu zaskarżenia, aby sąd nie miał wątpliwości co do intencji skarżącego. Wskazanie przez stronę przedmiotu sprawy – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest dla sądu wiążące.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w sytuacji, gdy w samej treści skargi istniała rozbieżność co do tego, jaki akt lub bezczynność którego organu jest przedmiotem skargi, Sąd I instancji powinien, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę do uzupełnienia dostrzeżonego braku lub wyjaśnienia powstałej rozbieżności (por. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 535/13, LEX nr 1310090).
Zdaniem NSA, Sąd I instancji słusznie stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie spełniała opisanych wyżej wymogów. Sposób redakcji skargi uniemożliwiał Sądowi I instancji zrekonstruowanie treści jej żądania. Z uwagi na treść skargi, nie można było zatem w sposób niebudzący wątpliwości wskazać przedmiotu zaskarżenia.
Wezwanie Sądu I instancji było dostatecznie precyzyjne, bowiem wskazywało na obowiązek podania konkretnego aktu lub czynności, który nie został rozpoznany. Odpowiedź skarżącego odsyła natomiast w istocie do treści samej skargi, która – jak już wskazano – nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie intencji skarżącego. Wymienione w skardze wnioski i sygnatury spraw, do których ogólnikowo odwołał się skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu I instancji do konkretnego sprecyzowania przedmiotu skargi, nie zostały określone w sposób, który pozwalałby na ich zidentyfikowanie. Samo wskazanie sygnatury lub daty pisma jest niewystarczające.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że skoro skarżący pomimo wezwania Sądu I instancji nie sprecyzował przedmiotu skargi w sposób jednoznaczny, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie miał możliwości merytorycznego jej rozpoznania i prawidłowo odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.