Postanowienie NSA z 31 sierpnia 2023 r., I GZ 232/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 206/23 w zakresie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego

Sprawa

w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w [...] na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

sędzia NSA Bogdan Fischer przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 17 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 206/23 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej.

Sąd I instancji wskazał, że pismem z 16 lutego 2023 r. spółka wniosła skargę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalną, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Spółka w piśmie procesowym z 28 kwietnia 2023 r. ustosunkowała się do udzielonej przez organ odpowiedzi, wnosząc o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kwoty 3600 zł tytułem zastępstwa procesowego. Skarżąca potwierdziła, że w dniu 27 lutego 2023 r. uzyskała kwotę dotacji za miesiąc styczeń 2023 r. Jednocześnie w jej ocenie czynność organu, polegająca na wypłacie skorygowanej kwoty dotacji dokonana została po dacie skierowania skargi, stanowi więc autokontrolę w rozumieniu art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".

Umarzając postępowanie Sąd wskazał, że skarżąca pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. cofnęła skargę na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a, w związku z tym dalsze prowadzenie postępowania stało się bezpodstawne. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że w sprawie niniejszej nie doszło do zastosowania przez organ art. 54 § 3 p.p.s.a., wobec powyższego nie został uwzględniony wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w części – pkt 3 sentencji postanowienia i zasądzenie kosztów sądowych w kwocie 3600 oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Argumentację na poparcie powyższego zarzutu autor zażalenia przedstawił w jego uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że uwzględniając ogólne zasady wykładni, przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z uwzględnieniem skargi przez sąd ustawodawca zrównał uwzględnienie jej przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a., co wynika z art. 201 p.p.s.a. Stosownie, bowiem do art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Norma art. 54 § 3 p.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach, której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję.

Skarżąca pismem z 28 kwietnia 2023 r. wniosła o umorzenie postępowania wobec tego, że w wyniku weryfikacji niedopłat należnych skarżącej z tytułu zaniżenia dotacji oświatowej, organ przelewem z 27 lutego 2023 r. dokonał ostatecznego wyrównania niedopłat. W niniejszej sprawie Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie nie z powodu uwzględnienia skargi przez organ, a z powodu jej cofnięcia ze skutkiem prawnym.

W zaistniałej sytuacji Sąd I instancji nie miał obowiązku rozstrzygania wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. W świetle takiego rozstrzygnięcia wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od organu stał się bezprzedmiotowy. WSA w Gliwicach umorzył więc postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z cofnięciem skargi. W tej sprawie nie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania sądowego na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, o którym mowa w tym ostatnim przepisie.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.