Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 409/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił Ł. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi strony na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego.
WSA wskazał w uzasadnieniu, że zaskarżona decyzja powoduje obowiązek zwrotu płatności w kwocie 7.798,16 zł, skarżący podniósł, że wydano wobec niego cztery kolejne decyzje w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, na mocy których został on zobowiązany do zwrotu kwoty w łącznej wysokości 227.791,33 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wskazał, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Nie jest właścicielem ani dzierżawcą nieruchomości i wartościowych rzeczy ruchomych. Nie posiada oszczędności, wierzytelności ani innych praw majątkowych. Otrzymuje dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, który pozwala wyłącznie na pokrycie bieżących opłat i zaspokojenie podstawowych potrzeb. W powyższej sytuacji złożył do organu wnioski o umorzenie należności, które do dnia wniesienia skargi nie zostały rozpoznane. W załączeniu przedłożył wniosek o umorzenie należności z 6 kwietnia 2021 r., w którym podał, że osiąga dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.061,67 zł netto. Pismem z 8 czerwca 2021 r. pełnomocnik organu poinformował, że organ nie wydał postanowienia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może pociągnąć skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie twierdzeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, a zatem niemożliwe było dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby na niego wywrzeć wykonanie decyzji. W tej sytuacji Sąd nie miał możliwości zweryfikowanie twierdzeń skarżącego co do wysokości uzyskiwanego dochodu, jak też regularności tegoż dochodu, czy też dokonywanych przez niego wydatków. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że w jego ocenie okoliczności uprawdopodobniające, że wykonanie decyzji może pociągnąć za sobą skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody majątkowej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zostały wykazane. Wbrew twierdzeniom WSA skarżący przedłożył przede wszystkim złożony wniosek o umorzenie należności, który jest aktualnie procedowany. W tym postępowaniu skarżący przedłożył wszelkie niezbędne dokumenty i oświadczenia potwierdzające jego sytuację finansową, majątkową oraz rodzinną. Przedmiotowe dokumenty potwierdzają twierdzenia przedstawione w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie twierdzeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, a zatem niemożliwe było dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby na niego wywrzeć wykonanie decyzji.
Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. Sąd I instancji nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja należności może wyrządzić stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie kwoty ewentualnej egzekucji do sytuacji majątkowej strony. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kwoty i majątku, jakim dysponuje strona) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty wyrządzi mu szkodę, którą można by ocenić jako znaczną. Bez przedłożenia przez stronę stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego aktualnie dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących obecnie do strony. Informacji tych WSA nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Zarówno Sąd I instancji jak i sąd kasacyjny nie dysponują dokumentacją dołączoną do postępowania z wniosku o umorzenie należności. Brak wiedzy sądu w tym zakresie nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WSA nie może podważyć sama argumentacja podniesiona powtórnie w zażaleniu nadal nie poparta jakimikolwiek dokumentami źródłowymi.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.