Uzasadnienie
W dniu [...] października 2011 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w K. – dalej: skarżący - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia 25 sierpnia 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu [...] września 2011 r (k. [...] akt sądowych).
Skarżący wraz ze skargą kasacyjną złożył pismo procesowe z 15 października 2011 r. (k. [...] akt sądowych), w którym poinformował, że nie wniósł w terminie skargi kasacyjnej wskazując jako przyczynę uchybienia terminu błąd osoby wysyłającej tą skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem z 14 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2899/10 odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku tego Sądu z 25 sierpnia 2011 r., w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zaskarżony wyrok WSA w Gliwicach doręczono Dyrektorowi Izby Celnej w dniu [...] września 2011 r., co wynika z kopii dowodu doręczenia przesyłki. Wobec powyższego trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu [...] października 2011 r. Tymczasem skarga kasacyjna została nadana w dniu [...] października 2011 r. a zatem po upływie terminu do jej wniesienia.
Sąd podkreślił, iż art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Może się tak stać tylko w przypadku, gdy strona wniesie do sądu pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zastosowanie tej instytucji jest możliwe, tylko gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, w którym wykazała, że nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a uchybienie terminowi nie zostało spowodowane, najmniejszym nawet, niedbalstwem strony
Zdaniem WSA, w tej sprawie skarga kasacyjna złożona została z uchybieniem terminu do jej wniesienia, zaś pismo pełnomocnika skarżącego organu, zwierające wniosek, by ten spóźniony środek odwoławczy uznać za wniesioną w terminie nie stanowił wniosku o przywrócenie terminu.
Zażalenie na to postanowienie złożył Dyrektor Izby Celnej w K., w którym domagał się jego uchylenia, z uwagi na nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniósł również o potraktowanie pisma załączonego do odrzuconej skargi kasacyjnej jako wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu podniósł, że Sąd I instancji rozstrzygając o uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej winien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu lub wezwać pełnomocnika skarżącego organu do określenia, czy załączone do tego środka odwoławczego pismo należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu.
Wskazał, że w tej sprawie Sąd nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu oraz nie wezwał skarżącego organu do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z 15 października 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu. Jednakże, co istotne dla dalszych rozważań stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 87 § 2 cyt. ustawy, we wniosku o przywrócenie terminu strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Zatem Sąd rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności sprawdza, czy spełnia on wskazane wyżej wymogi formalne.
Z akt sprawy wynika, że WSA w Gliwicach wyrokiem 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2899/10 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] października 2010 r., oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] września 2010 r. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym za maj 2005 r. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu organowi w dniu [...] września 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. [...] akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego organu w dniu [...] października 2011 r. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku (k. [...] akt sądowych). Z powyższego wynika, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem 30dniowego terminu do jej złożenia. Jednakże, co istotne, do tego środka odwoławczego pełnomocnik skarżącego organu dołączył "Pismo procesowe skarżącego" z 15 października 2011 r. (k. [...] akt sądowych), w którym podniósł, że "przesyła skargę kasacyjną o sygn. akt III SA/Gl 2899/10, która omyłkowo nie została dołączona do koperty w której został przesłany 1 egz. skargi o tej samej sygnaturze".
Jednocześnie wniósł o "przyjęcie skargi jako wniesionej w terminie, z uwagi na to, że jej wcześniejszy brak spowodowany był błędem osoby wysyłającej skargę". Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że pismo to nie stanowiło wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe konstatacja Sądu, w ocenie NSA była nieuprawniona.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie uznał, iż skarżący organ nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 25 sierpnia 2011 r. Co prawda Dyrektor Izby Celnej w K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w piśmie z 15 października 2011 r., nie wskazał, w sposób jednoznaczny, iż wnosi o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, jednakże mając na uwadze, stwierdzenie zawarte w cyt. piśmie, iż "skarżący wnosi o przyjęcie skargi jako wniesionej w terminie, z uwagi na brak jej w kopercie, w której wysłano skargi w tym samym stanie faktycznym i prawnym, było spowodowane błędem osoby wysyłającej skargi" należało potraktować wniesione pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie z 14 listopada 2011 r. (odrzucające skargę kasacyjną) należy uznać za przedwczesne. WSA w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę winien rozważyć, czy sformułowanie zawarte w piśmie z 15 października 2011 r., stanowi w swej treści uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a., od których zależy przywrócenie terminu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia