Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 204/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa) odrzucił skargę R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zarządzeniem z dnia 19 marca 2018r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Bydgoszczy wezwał skarżącą do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 5 kwietnia 2018 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem 12 kwietnia 2018 r. Zdaniem Sądu I instancji z akt sprawy wynika, że wpis nie został uiszczony, dlatego skargę należało odrzucić.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i nadanie sprawy dalszego biegu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż te, które w nim podano.
Stosownie do treści art. 220 § 1 ppsa Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ppsa).
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma przebieg postępowania przed Sądem I instancji, który wymaga szerszego przytoczenia, niż to miało miejsce w zaskarżonym postanowieniu.
Z akt sądowych sprawy wynika, że w złożonej skardze (nadanej przesyłką poleconą w dniu 19 lutego 2018 r.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji S. z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżąca wniosła m.in. o: "nie obciążanie [...] żadnymi opłatami z tytułu wniesienia niniejszej skargi, gdyż skarżąca - między innymi na skutek działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, a wniesienie opłaty od przedmiotowej skargi pogłębiłoby stan i tak skrajnego niedostatku".
Przewodniczący Wydziału I WSA w Bydgoszczy nie badając powyższego wniosku, zarządzeniem z dnia 19 marca 2018 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 5 kwietnia 2018 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem 12 kwietnia 2018 r. Sąd I instancji przyjął, że "z akt sprawy wynika, że strona nie uiściła należnego wpisu sądowego" i postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r. odrzucił skargę.
Wobec tak sformułowanego wniosku, złożonego już na etapie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne należy uznać, że Sąd I instancji przedwcześnie wezwał skarżącą o wpis od skargi, a następnie wskutek jego nieuiszczenia odrzucił skargę nie ustalając, czy wniosek zawarty w skardze nie stanowi wniosku o przyznanie prawa pomocy, na co mogłyby wskazywać stwierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej skarżącej.
Niedopełnienie tych czynności, tj. nieustalenie czy pismo skarżącej jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie może prowadzić do nieuzasadnionego, jak miało miejsce w sprawie, odrzucenia skargi. Stanowi to naruszenie konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W tym kontekście też stanowisko Sądu I instancji, iż "z akt sprawy wynika, że strona nie uiściła należnego wpisu sądowego" jest niezrozumiałe. W aktach sądowych sprawy nie ma żadnej informacji z Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Bydgoszczy, ani notatki służbowej, które potwierdzałyby ten fakt, a tym bardziej zasadność podjętego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.