Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 541/21 odrzucił skargę A Sp. z o. o. w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiona w sprawie skarga podpisana została w imieniu Spółki przez prezesa Zarządu M. R.. Wraz ze skargą do Sądu nie został nadesłany dokument, z którego wynikałoby jego umocowanie do reprezentowania Spółki. W treści skargi dokument ten nie został wymieniony jako załącznik. Również z prezentaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem którego skarga została złożona, wynika, że skarga złożona została bez załączników.
Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału z 30 kwietnia 2020 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis powyższego zarządzenia została doręczona Spółce w dniu 14 maja 2021 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 21 maja 2021 r. Skarżąca Spółka w dniu 24 maja 2021 r. nadała na poczcie przesyłkę czyniącą zadość wezwaniu, tj. zawierającą informację z KRS wykazującą umocowanie do reprezentowania strony skarżącej.
Wobec tego, że Spółka uczyniła to po upływie wyznaczonego terminu, Sąd I instancji, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę.
W zażaleniu skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza wymogu, aby dokumentem wykazującym umocowanie do działania musiał być wyłącznie KRS. Chodzi o taki dokument, z którego wynika to umocowanie, a nie o dokument mający konkretną formę prawną.
Zaniechanie w tym zakresie - wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki - stanowi brak formalny środka prawnego, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 ppsa, a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.
Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z KRS. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko zawarte w zażaleniu, że sąd może zweryfikować prawidłowość reprezentacji, ponieważ treść KRS-u jest dostępna elektronicznie. Należy podkreślić, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (v. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 69/15; z 8 listopada 2016 r. sygn. akt II FZ 716/16 i z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19).
Podzielając pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że weryfikacja prawa samodzielnego reprezentowania skarżącej spółki powinna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. postanowienia NSA z 27 lutego 2013 r. sygn. akt II GZ 71/13, z 6 kwietnia 2020 r. sygn. akt II GZ 112/20) zauważyć trzeba, że w rozpatrywanej sprawie wskazany brak formalny ujawnił się już na etapie wnoszenia skargi, kiedy to akta sprawy - w tym nadesłane przez organ akta administracyjne - nie zawierały żadnych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do weryfikacji sposobu reprezentacji skarżącej spółki.
W tej sytuacji Sąd prawidłowo uznał, że pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do niej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W sprawie niekwestionowane pozostaje, że wezwanie to zostało prawidłowo doręczone, spółka została pouczona o skutkach niedochowania terminu, jednak nie uzupełniła wskazanego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie. Wady tej nie sanuje nadesłanie stosownej dokumentacji po upływie tego terminu. Skarżąca dokonując tej czynności nie wystąpiła bowiem z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wspomnianego braku formalnego skargi nie skutkowało "automatycznym" odrzuceniem skargi. Skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania. Taka sekwencja działań Sądu I instancji jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i nie naruszała prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.