Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem 31 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Go 214/22 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi A na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej.
Sąd I instancji wskazał, że pismem z 25 marca 2022 r. spółka wniosła skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, ewentualnie o umorzenie postępowania oraz odstąpienie od obciążania kosztami. Organ wyjaśnił, że spółka w piśmie z 4 marca 2022 r. podniosła nieprawidłowości w sposobie naliczenia spornej dotacji. Wobec oddelegowania osoby odpowiedzialnej za realizację przez Powiat Żagański zadań związanych z dotacjami do innego wydziału polecenia wypłaty skorygowanych środków za miesiąc luty 2022 r. dokonano dopiero w dniu 30 marca 2022 r., natomiast przelewu dokonano 31 marca 2022 r. Organ zaznaczył, że wpływ skargi odnotowano 4 kwietnia 2022 r., zatem już po wykonaniu zobowiązania do dokonania korekty dotacji.
Spółka w piśmie procesowym z 11 maja 2022 r. ustosunkowała się do udzielonej przez organ odpowiedzi, wnosząc o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kwoty 1.800 zł tytułem zastępstwa procesowego. Skarżąca potwierdziła, że w dniu 31 marca 2022 r. uzyskała kwotę dotacji za miesiąc luty 2021 r. w prawidłowej wysokości. Jednocześnie w jej ocenie czynność organu, polegająca na wypłacie skorygowanej kwoty dotacji dokonana została po dacie skierowania skargi, stanowi więc autokontrolę w rozumieniu art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U.2022.329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Umarzając postępowanie Sąd wskazał, że z akt administracyjnych oraz akt postępowania sądowego wynika, że 28 lutego 2022 r. Powiat Żagański wypłacił na rzecz spółki dotację za miesiąc luty 2022 r. w kwocie 10.877,71 zł. Następnie pismem z 4 marca 2022 r. spółka zwróciła się do Zarządu Powiatu Żagańskiego o wyjaśnienie naliczenia tej kwoty dotacji za miesiąc luty 2022 r. 30 marca 2022 r. spółka nadała za pośrednictwem Poczty Polskiej skargę na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji (stempel pocztowy umieszczony na kopercie). Wypłata spornej (brakującej) kwoty dotacji za miesiąc luty 2021 r. nastąpiła natomiast 31 marca 2022 r. Z prezentaty znajdującej się na skardze wynika, że wpłynęła ona do organu 4 kwietnia 2022 r.
Organ wypłacił kwestionowaną kwotę dotacji za luty 2022 r. po skutecznym wniesieniu skargi przez spółkę – w rozumieniu art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a., jednak przed jej otrzymaniem. Sąd zauważył, że strony nie zakwestionowały takiej sekwencji zdarzeń. Bezsporna jest również data wpływu skargi do organu, tj. 4 kwietnia 2022 r., co wynika z prezentaty organu znajdującej się na tej skardze, a więc już po wypłacie skorygowanej kwoty dotacji. Nie można zatem uznać, że nastąpiła autokontrola organu w rozumieniu art. 54 § 3p.p.s.a., bowiem z okoliczności sprawy wynika, iż czynność polegająca na wypłacie spornej (brakującej) kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi w placówce pocztowej (wniesieniu skargi), jednak przed jej otrzymaniem przez organ.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość prowadzenia dalszego postępowania, obejmującego kontrolę czynności wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, wobec dokonania korekty i wypłacenia przez organ kwestionowanej sumy pieniężnej.
Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez zasądzenie kosztów sądowych w kwocie 1800 oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- a) przepisów postępowania, tj. art. 54 § 3 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie mimo iż w sprawie zaistniały przesłanki do uznania, że organ swoim działaniem dokonał autokontroli w rozumieniu przepisów p.p.s.a., w związku z czym przy złożonym przez stronę wniosku o umorzenie postępowania zasadny był wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
- b) przepisów prawa materialnego, tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji czego nie zostały zasądzone od organu na rzecz skarżącej koszty zastępstwa procesowego;
Argumentację na poparcie powyższego zarzutu autor zażalenia przedstawił w jego uzasadnieniu.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że uwzględniając ogólne zasady wykładni, przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z uwzględnieniem skargi przez sąd ustawodawca zrównał uwzględnienie jej przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a., co wynika z art. 201 p.p.s.a. Stosownie, bowiem do art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Norma z art. 54 § 3 p.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach, której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję.
W tej sprawie Sąd postanowieniem z 31 maja 2022 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzenia dalszego postępowania, obejmującego kontrolę czynności wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, wobec dokonania korekty i wypłacenia przez organ kwestionowanej sumy pieniężnej. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że nie można uznać, że nastąpiła autokontrola organu w rozumieniu art. 54 § 3p.p.s.a., bowiem z okoliczności sprawy wynika, iż czynność polegająca na wypłacie spornej (brakującej) kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi w placówce pocztowej (wniesieniu skargi), jednak przed jej otrzymaniem przez organ.
Zasadnie również wskazał Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., w tym kwoty 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze okoliczności sprawy, powyższy prz epis nie znajduje zastosowania, ponieważ zapłaty dochodzonej kwoty dokonano przed otrzymaniem przez organ skargi, a nie na skutek wniesienia skargi i jej uwzględnienia w trybie określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.