Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1906/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu [...] wstrzymania wykonania decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż umotywowanie wniosku nie pozwalało na zastosowanie wobec skarżącej wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem Sądu, strona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Wykonanie tego obowiązku wiąże się z koniecznością szczegółowego przedstawienia sytuacji majątkowej, jej uprawdopodobnienie poprzez przedstawienie właściwych dokumentów oraz wykazanie, że fakty powołane we wniosku i znajdujące potwierdzenie w przedstawionym materiale dowodowym skutkują możliwością zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracji. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o ich rzeczywistej i aktualnej sytuacji finansowej, np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub wymienienie ewentualnych wierzytelności lub zobowiązań.
Zdaniem Sądu I instancji fakt ewentualnego wyegzekwowania należności pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, ponieważ w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Sąd podkreślił również, że konieczność ograniczenia działalności w żaden sposób nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Trudna sytuacja finansowa Stowarzyszenia może okazać się stanem przejściowym, ponieważ przedmiotem sporu jest decyzja nakazująca stronie zwrot kwoty dofinansowania, a więc świadczenia pieniężnego, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.
Dodatkowo Sąd zaznaczył, że określając cele i formy działania stowarzyszenia, jego założyciele, a następnie członkowie powinni przewidywać środki, z jakich będzie finansowana działalność statutowa. Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 210) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej (art. 33 ust. 2).
W sytuacji, gdy członkami Stowarzyszenia są osoby, które nie są w stanie wygospodarować środków finansowych, niezbędnych do realizacji jego celów lub nie wyrażają woli finansowania szeroko określonej w statucie działalności Stowarzyszenia, a jednocześnie Stowarzyszenie to nie podejmuje przewidzianej przepisami powszechnie obowiązującego prawa działalności, która mogłaby przynieść dochód niezbędny do sfinansowania działalności statutowej, to zastosowanie wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania decyzji stanowiłoby nieuprawnione finansowanie działalności Stowarzyszenia z funduszy państwowych. Przeniesienie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo rodzi zaś ten skutek, że faktycznie jego działalność staje się finansowana ze środków publicznych. To natomiast prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku.
W zażaleniu Stowarzyszenie zaskarżyło powyższe postanowienie w całości, wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu Stowarzyszenie raz jeszcze podkreśliło, że wyegzekwowanie świadczenia objętego zaskarżoną decyzją wywoła szkodę w postaci przymusu zakończenia działalności Stowarzyszenia, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez zwrot wyegzekwowanych środków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena, z której wynika, że skarżąca spółka nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi prawdopodobieństwo doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, jest prawidłowa.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona skarżąca winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Ponadto, w przypadku przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie chodzi o wskazanie na jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (v. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I FZ 311/13).
Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem zawierając jedynie ogólnikowe twierdzenia o ewentualnym pogorszeniu się sytuacji majątkowej stowarzyszenia. Nie wykazano stosownymi dokumentami, jak przedstawia się sytuacja majątkowa ani też nie wykazano ewentualnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową czy bytową Stowarzyszenia, która to okoliczność dopiero umożliwiłaby określenie prawdopodobieństwa zaprzestania prowadzenia dalszej działalności oraz ryzyka zachwiania płynności finansowej strony. Wskazanie na konkretne okoliczności, dane i fakty, uprawdopodobnione stosownymi dokumentami pozwalałoby Sądowi dokonać oceny, czy wnioskujące o ochronę tymczasową Stowarzyszenie znajduje się w takiej sytuacji majątkowej, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo mogłoby spowodować szkodę, która byłaby dla strony znaczna.
Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione i brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej i realnych zdolności płatniczych wnioskującego stowarzyszenia sprawił, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na stronę skarżącą.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.