Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 1118/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od złożonej przez CH. Sp. z o.o. w L. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z 4 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej została uznana za doręczoną w trybie art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." w dniu 7 marca 2022 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 21 lutego 2022 r. oraz w dniu 1 marca 2022 r. Ponadto wskazano, że informację o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej L. [...] umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej.
Z uzasadniania zaskarżonego postanowienia wynika, że w piśmie z dnia 21 marca 2022 r. skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Tego samego dnia uiszczono wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 11 500 zł. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że strona w dniu 18 marca 2022 r., kontaktowała się z Sądem i uzyskała informacje o zwrocie korespondencji. Natomiast w dniu 21 marca 2022 r., strona zapoznała się z aktami sprawy i powzięła wiadomość o tym, że korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została zwrócona jako niepodjęta w terminie.
Ponadto zwrócona przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została skierowana na adres "ul. Z. [...], [...] M." w sytuacji, kiedy dla doręczeń wskazano adres "ul. Z. [...], [...] J.", tym samym przesyłka nie została wysłana na adres podany w skardze, co spowodowało, że pełnomocnik strony nie otrzymał żadnego awizo, ani pierwszego ani powtórnego wskazującego na pozostawienie przesyłki w urzędzie pocztowym.
Odmawiając przywrócenia stronie skarżącej terminu do uiszczenia wpisu od złożonej skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji wskazał, że treść wniosku o przywrócenie terminu świadczy, że strona przyznaje okoliczność, że przesyłka pozostawała w urzędzie pocztowym L. Nr [...]. Na kopercie, w której została przesłana do Sądu skarga kasacyjna widnieje natomiast adres "ul. Z. [...], [...] M." (k. 169). Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że identyczne miejsce wskazywane jest również w pełnomocnictwie procesowym z dnia 8 lutego 2022 r. – udzielonym przez Prezesa Zarządu, F. J. - jako adres do doręczeń dla pełnomocnika radcy prawnego P. W. (k. 166). Z akt sprawy nie wynika, aby adres "ul. Z. [...], [...] M." był innym miejscem niż określonym przez adres "ul. Z. [...], [...] J.". Wynika natomiast, że oba adresy są używane zamiennie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej została zatem zaadresowana prawidłowo.
Strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sadu pierwszej instancji z 30 marca 2022 r., zaskarżając je w całości i wskazując, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia:
- - art. 86 § 1 p.p.s.a., polegające na odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w oparciu o błędne przyjęcie, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił, że zwrot adresowanej przesyłki nastąpił bez jego winy.
- - art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 poz. 1805) – dalej: "k.p.c" w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a., przez dowolność w ocenie stanu koperty oraz powiastki adresowej (potwierdzenia nadania) listu poleconego, co doprowadziło do wydania orzeczenia w oparciu o istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przesyłka do pełnomocnika spółki została prawidłowo zaadresowana i nadana, zwrot bez podjęcia wadliwie adresowanej przesyłki nastąpił z przyczyn obciążających pełnomocnika spółki oraz że pełnomocnik ten nie dochował należytej staranności.
Skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i o przywrócenie spółce terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. spółka wniosła o dopuszczenie kopii pisma z dnia 14 kwietnia 2022 r. na okoliczność związaną z miejscem doręczenia adresowanej przesyłki kierowanej do pełnomocnika skarżącej tj. do Urzędu Pocztowego w J. (UP) J. w dniu 21 lutego 2022 r. a nie do Urzędu Pocztowego w L. nr [...] jak wynika z opisu koperty. Wskazała, że pełnomocnik strony skarżącej korespondencję odebrał wprost ze skrzynki pocztowej 27 kwietnia 2022 r. i obiektywnie nie mógł złożyć przedmiotowego dokumentu - datowanego na 14 kwietnia 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z 21 marca 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przywrócenia terminu zarezerwowana jest dla sytuacji, w których –jak stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a. – strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Dla jej zastosowania koniecznej jest zatem stanowcze stwierdzenie, że mamy do czynienia z terminem wyznaczonym dla dokonania czynności procesowej, który już upłynął. W postępowaniu przed sądem administracyjnym wyróżnia się m. in. terminy, których początek oblicza się od doręczenia pisma procesowego stronie. Do takich należy przewidziany w art. 177 § 1 p.p.s.a. termin na wniesienie skargi kasacyjnej.
Warunkiem skuteczności czynności techniczno-procesowej doręczenia jest skierowanie pisma sądowego na prawidłowy adres, który – co do zasady – powinien być wskazany przez stronę postępowania. Stronę też obciąża obowiązek informowania o zmianie swojego adresu (art. 70 § 1 p.p.s.a.). Informacja ta może być w szczególności podana poprzez wskazanie aktualnego adresu w piśmie procesowym.
W tej sprawie skarżący wskazał adres w skardze kasacyjnej. Określił go jako "ul. Z. [...], [...] J.". W tej sytuacji poszukiwanie przez Sąd innych adresów skarżącego, w szczególności odczytywanie w tym celu koperty, w której nadano pismo strony jest nieuzasadnione i nie znajduje oparcia w przepisach ustawy procesowej. Warto ponadto zaakcentować, że Sąd Wojewódzki pozostaje w swych ustaleniach niekonsekwentny, bo w wezwaniu do uiszczenia wpisu wskazano poprawny adres skarżącego, a jedynie kopertę zawierającą to wezwanie zaadresowano nieprawidłowo.
W tej sytuacji, skoro wezwanie przesłano na nieprawidłowy adres skarżącego, to nie można stwierdzić że upłynął termin na wykonanie wadliwie skierowanego wezwania. W takiej sytuacji nie doszło do uchybienia terminu uiszczenia wpisu, bo skarżący uiścił go bez skutecznie doręczonego wezwania. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu był przedwczesny i bezprzedmiotowy. Nie istnieje bowiem substrat tego żądania; jego rozpoznawanie jest zatem bezcelowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.