Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 lipca 2020 r. odrzucił zażalenie Spółki A na postanowienie z [...] maja 2020 r. W motywach Sąd wskazał, że jednoosobowa reprezentacja spółki nie jest możliwa, gdyż – mimo wezwania do uzupełnienie braku formalnego zażalenia – podpisał się tylko jeden prokurent łączny.
Sąd wskazał, że zarządzeniem z 5 lutego 2020 r. starszy referendarz WSA w Poznaniu pozostawił bez rozpoznania wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy. Zostało ono zanegowane sprzeciwem, który złożony został przez D. J. – prokurenta łącznego spółki. Postanowieniem z 20 maja 2020 r. Sąd odrzucił sprzeciw wskazując, że zgodnie z art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, podlega odrzuceniu; w szczególności pod sprzeciwem, pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego, podpisał się tylko jeden prokurent łączny – D. J. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 14 lipca 2020 r., wniósł D. J., który zażądał w imieniu spółki uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub zmianę tego postanawiania i rozpoznania wniosku o przyznanie pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej przez jego faktyczne ustanowienie.
Alternatywnie wnoszący zażalenie wskazał także na możliwość ustanowienia kuratora dla spółki działającej bez organów z upoważnieniem do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i sporządzenia skargi.
W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że działa na podstawie pełnomocnictwa z 14 maja 2002 r., a w przypadku uznania, że nie jest ono wystarczające do reprezentowania spółki, wniósł o ustanowienie kuratora, który byłby uprawniony do reprezentowania spółki, w szczególności sporządzenia skargi, skargi kasacyjnej i reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazał także, że na jego wniosek postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu ustanowił kuratora dla spółki w osobie J. P., którego zadaniem było podjęcie działań zmierzających do zwołania zgromadzenia wspólników spółki celem dokonania wyboru jej zarządu lub rozwiązania spółki, a także do podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki i powołania likwidatora. Podjęte przez kuratora działania nie zostały uwieńczone sukcesem wobec czego wyżej wskazany Sąd postanowieniem z 10 grudnia 2019 r. uchylił kuratelę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że zażalenie na postanowienie z 20 maja 2020 r. należy odrzucić. Bezsprzecznie osoba prawna – a taką jest spółka – dokonuje czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organy albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu (art. 28 § 1 p.p.s.a.); mają one obowiązek wykazać swoje umocowanie stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.).
Nie ulega też wątpliwości, że zażalenie winno czynić zadość wymaganiom stawianym pismom w postępowaniu sądowym, a w szczególności winno zostać opatrzone podpisem strony albo jej ustawowego przedstawiciela lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Brak takiego podpisu jest brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie stosownego biegu i skutkuje odrzuceniem.
Oceniając fakt złożenia podpisu na zażaleniu na postanowienie z 20 maja 2020 r. przez D. J. wskazać należy, że w istocie podpisał się tylko jeden prokurent łączny. Istota tej instytucji wyraża się w tym, że dla ważnego i skutecznego dokonywania czynności objętej prokurą wymagane jest w niniejszej sprawie - co wynika z informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Sądowego – działanie dwóch prokurentów. Skoro brak ten nie został uzupełniony, to słusznie wydano postanowienie z 20 maja 2020 r. o odrzuceniu zażalenia.
Z powyższych względów – nie posiadając ku temu stosownego umocowania – prokurent nie może inicjować jednoosobowo postępowania, np. co ustanowienia w sprawie kuratora.
Wskazać także należy, że w postępowaniu sądowym – stosownie do treści art. 35 § 2 p.p.s.a. – pełnomocnikiem osoby prawnej oprócz wskazanych w § 1 może być pracownik tej spółki. Tak więc udzielone pełnomocnictwo z 14 maja 2002 r. nie stwarza podstaw do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym.
Mając na uwadze treść art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.