Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 172/24 odrzucił skargę M. Z. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 10 stycznia 2024 r. nr 9002-2024-000001 w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.
Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zarządzeniem z dnia 15 marca 2024 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków skargi przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia wysłano na podany przez skarżącego adres elektroniczny.
Sąd I instancji stwierdził, że wpis nie został uiszczony w terminie zakreślonym przez Sąd w wezwaniu. Wyjaśnił, że procedura doręczania pism przez Sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej uregulowana jest w art. 74a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższy przepis Sąd I instancji wskazał, że z powodu nieodebrania wezwania przez skarżącego wezwanie pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 2 kwietnia 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, k. 21 akt sądowych).
Zatem siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu sądowego upływał z dniem 9 kwietnia 2024 r. Z akt sprawy (wydruk polecenia przelewu, k. 22 akt sądowych) wynika, że skarżący uiścił wpis sądowy dopiero w dniu 17 kwietnia 2024 r. (data obciążenia rachunku/wpłaty), wpis został zaksięgowany w dniu 18 kwietnia 2024 r. (data autoryzacji/rozrachunku), a zatem po terminie.
Wobec niewykonania zarządzenia Sądu, Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił odrzucić skargę i zwrócić uiszczony po terminie wpis.
Pismem z dnia 9 maja 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu. Wskazał, że z powodu wady działania systemu e-puap nie opłacił wpisu sądowego na czas, lecz po terminie – była to okoliczność losowa, niezawiniona przez niego (nie dostał powiadomienia o dostarczeniu pisma). Dodał, że w ciągu tygodnia od stwierdzenia powyższej sytuacji wniósł podanie o przywrócenie terminu, a do administracji e-puap prośbę o wyjaśnienie sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi - pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Materię doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a p.p.s.a., który w § 1 przewiduje, że doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków:
- 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo;
- 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny;
- 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny.
W myśl art. 74a § 3 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:
- 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu;
- 2) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Powołany art. 74a p.p.s.a. przewiduje też, że zawiadomienie, o którym mowa w § 3, może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (§ 4). Datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2 (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 6). Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (§ 7). W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 8).
W sprawie bezspornym jest, że na mocy zarządzenia z dnia 15 marca 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to przesłano na adres elektroniczny, z którego skarżący nadał skargę do organu odwoławczego. Zgodnie z art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo, doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W związku z powyższym odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi został doręczony skarżącemu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - platformy e-PUAP.
Pierwsze zawiadomienie nastąpiło w dniu 19 marca 2024 r., natomiast drugie w dniu 27 marca 2024 r. Z powodu nieodebrania wezwania przez skarżącego wezwanie pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, k. 21 akt sądowych). Zatem, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął. Stosowanie bowiem do art. 74a § 8 p.p.s.a., w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Wpis nie został uiszczony w zakreślonym terminie. Z akt sprawy (wydruk polecenia przelewu, k. 22 akt sądowych) wynika, że skarżący uiścił wpis sądowy dopiero w dniu 17 kwietnia 2024 r. (data obciążenia rachunku/wpłaty), wpis został zaksięgowany w dniu 18 kwietnia 2024 r. (data autoryzacji/rozrachunku), a zatem po terminie. Wobec tego, skarga stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. słusznie podlegała odrzuceniu.
Na marginesie zdaniem NSA siedmiodniowy termin do wykonania wezwania tj. uiszczenia wpisu sądowego upłynął z dniem 10 kwietnia 2024 r., a nie jak twierdzi Sąd I instancji 9 kwietnia 2024 r., ponieważ skutek doręczenia wezwania nastąpił z dniem 3 kwietnia 2024 r. (k. 21 akt sądowych). Nie miało to jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ wpis sądowy został uiszczony dopiero w dniu 17 kwietnia 2024 r.
Natomiast podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z wadą działania systemu e-Puap nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione przez skarżącego zatem nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd. Ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Odbioru wynika, że system działał prawidłowo.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.