Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 487/19, Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał pełnomocnika skarżącej A. Sp. z o.o. do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 1500 zł od skargi wniesionej na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r.
W zarządzeniu wskazano jako podstawę prawną art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie).
Skarżąca spółka zaskarżyła powyższe zarządzenie, zarzucając naruszenie art. 231 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, że przedmiotem skargi są należności pieniężne oraz naruszenie § 1 pkt 4 oraz § 2 ust. 3 pkt 6 powołanego rozporządzenia poprzez wezwanie strony do uiszczenia wpisu stosunkowego (ustalonego na podstawie § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia), podczas gdy strona uiściła należny w sprawie wpis stały ustalony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 6 ww. rozporządzenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały.
W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "przedmiot zaskarżenia", o którym mowa w art. 231 p.p.s.a., należy rozumieć szeroko, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Zwraca się przy tym uwagę, że prawodawca o wiele zręczniej wypowiedział się w tej kwestii w ww. rozporządzeniu, gdzie w § 1 wskazał, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem" (por. post. NSA z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1047/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji w orzecznictwie przyjmuje się, że przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie.
Tym samym nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych będą podlegały wpisowi stosunkowemu (por. post. NSA z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt II FZ 227/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy art. 230 i 231 p.p.s.a. pozostają w związku z przepisami art. 215–218 p.p.s.a., traktującymi o wartości przedmiotu zaskarżenia. Z analizy tych przepisów wynika, że obowiązek podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy tylko spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, ponieważ tylko wówczas od tej wartości zależy wysokość wpisu. Zawarte w omawianych przepisach określenie "wartość przedmiotu zaskarżenia" wskazuje, że akcent należy położyć na elemencie zaskarżenia – to co zostało przez wnoszącego skargę zaskarżone. Z uwagi na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania biegu skardze, w przepisach tych chodzi zatem o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r. sygn. akt I FPS 7/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 24).
Powyższe prowadzi do wniosku, że ustalenie jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Innymi słowy o rodzaju wpisu sądowego decyduje co do zasady charakter sprawy, w której wniesiono skargę, przedmiot i zakres zaskarżonego aktu.
W rozpoznawanej sprawie została zaskarżona do Sądu I instancji decyzja, utrzymująca w mocy decyzję, którą przyznano skarżącej pomoc finansową w części, oraz odmówiono udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem.
W orzecznictwie sądowym poglądy co do tego, jaki rodzaj wpisu sądowego (stały czy stosunkowy) jest należny w sprawach skarg na decyzję odmawiającą przyznania płatności dla rolnika, decyzję odmawiającą przyznania płatności wraz z nałożeniem sankcji pieniężnej oraz na decyzje przyznające płatności w pomniejszonej wysokości, były niejednolite. Przyjmowano bowiem, że w przypadku skargi na decyzję odmawiającą płatności z określoną sankcją pieniężną (por. post. NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GSK 636/08, orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też skargi na decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości lub przyznanie pomocy finansowej w pomniejszonej wysokości (por. post. NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 112/10, orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1024/11, orzeczenia.nsa.gov.pl) należny jest wpis stosunkowy, gdyż przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi.
Jednocześnie wskazywano, że w przypadku skarg na decyzje odmawiające przyznania płatności należny jest wpis stały (por. post. NSA z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II GZ 277/09; z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt I GZ 190/10; z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GSK 636/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ostatecznie jednak za dominujący i aktualny należy uznać pogląd, że w sprawach skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielonej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, gdyż jest to decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja o odmowie świadczenia w określonej wysokości (por. post. NSa z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I GZ 455/18, post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II GZ 419/10; z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 93/11; z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt I GZ 347/12; z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt II GZ 239/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniwszy powyższe, od skargi na decyzję przyznającą pomoc finansową w kwocie 50 970,00 zł oraz odmawiającą przyznania udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części, należny jest wpis stały w kwocie 200 zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia, który został uiszczony przez stronę w dniu 26 kwietnia 2019 r. (k. 2 akt sądowych).
Powyższe powoduje, że zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie w nim wskazanej było błędne.
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a.