Uzasadnienie
Postanowieniem z 1 lutego 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4388/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) - po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w Z. (dalej: Spółka lub skarżąca) na informację Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. w Warszawie (dalej: Fundusz lub PFR) z 2 lutego 2021 r., w przedmiocie odmowy wypłaty subwencji finansowej - w pkt 1 odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; w pkt 2 odrzucił skargę.
Z uwagi na zgłoszony przez Fundusz wniosek o odrzucenie skargi, Sąd I instancji w pierwszej kolejności rozpoznał kwestię możliwości zaskarżenia pisma do sądu administracyjnego, gdyż konkluzje w tym zakresie nie pozostają bez wpływu na możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu postanowienia w zakresie pkt 2, tj. dotyczącego odrzucenia skargi, WSA stwierdził, że działanie PFR polegające na odmowie prawa do wypłaty na rzecz skarżącego nie może być zaliczone do decyzji lub postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Omawiane działanie nie mieści się w bowiem zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), w szczególności w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
W ocenie Sądu I instancji, PFR w związku z realizacją zadań publicznych nie został wyposażony ani przez ustawę, ani też przez porozumienie wydane na podstawie przepisów ustawy do podejmowania czynności o charakterze władczym, w tym również wydawania decyzji administracyjnych. PFR nie posiada zatem kompetencji w tym zakresie, a konsekwencji nie jest również organem administracyjnym w rozumieniu k.p.a. A działanie polegające na odmowie prawa do wypłaty na rzecz skarżącej subwencji finansowej nie ma charakteru publicznoprawnego.
W kwestii terminu do wniesienia skargi, WSA uznał, że ewentualne uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu skutkowałoby przywróceniem terminu do wniesienia skargi, która podlegałaby odrzuceniu. Rozważanie samej możliwości przywrócenia terminu do wniesienia nieznanej procedurze skargi uznać należałoby za niedopuszczalne, bowiem termin taki w ogóle nie istniał.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a., zarzucono:
- - naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 1 § 1 oraz § 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137; dalej: p.u.s.a.), art. 141 § 4, art. 134 § 1 w zw. z art. 88 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez brak wszechstronnego zapoznania się ze skargą celem oceny jej dopuszczalności, nierozpatrzeniem stanowiska wyrażonego w skardze, pominięcie szerokiej argumentacji skarżącego zawartej w skardze uzasadniającej dopuszczalność drogi sądowej w niniejszej sprawie;
- 2) art. 1 § 1 oraz § 2 i art. 3 § 1 p.u.s.a., art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 88 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzje Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. odmawiające przyznania subwencji finansowej nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, podczas gdy zaskarżona czynność jest formą działania administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i przysługuje od niej skarga. Uznanie, iż sprawa nie podlega kontroli sądu stanowiło bezpośrednią przyczynę uznania za niedopuszczalny wniosku o przywrócenie terminu;
- - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- 3) art. 11 ust. 2 pkt 1 i pkt 6, art. 21a ust. 1 oraz art. 12 ust. 1a pkt 7 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. 2021 r., poz.1010; dalej: u.s.i.r.) w zw. z § 1 i § 2 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 w. sprawie programu rządowego "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm" w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy z 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym poprzez ich błędną wykładnię skutkująca uznaniem, że PFR podejmując czynności związane z realizacją programu "Tarcza Finansowa 2.0" nie realizuje władztwa administracyjnego, podczas gdy przyznając wsparcie, PFR realizuje zadania publiczne - w wyniku dekoncentracji zadań i uprawnień Rady Ministrów realizuje powierzone mu zadania dotyczące spraw związanych z sytuacjami kryzysowymi, w tym rozprzestrzenianiem się COVID-19, do których należy zarządzanie kryzysowe, w tym zapobieganie i łagodzenie skutków sytuacji kryzysowych, które jest zadaniem z zakresu administracji publicznej podlegającym wykonaniu przez Radę Ministrów, a realizacja programu rządowego, jako zadania zleconego z zakresu administracji publicznej, odbywa się z udziałem środków publicznych i polega na dysponowaniu tymi środkami oraz nosi znamiona władztwa administracyjnego.
W odpowiedzi na zażalenie Fundusz wniósł o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do tego, czy pismo/informacja Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. w Warszawie jest zaskarżalnym aktem administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonał tożsamej oceny wskazanego wyżej pisma Funduszu w świetle uregulowań k.p.a. i p.p.s.a. w postanowieniach m.in. z 5 października 2021, I GSK 1154/21 czy z 26 stycznia 2022 r., I GSK 1818/21 (dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przypomnieć, że Rada Ministrów, a zatem organ administracji publicznej, powierzyła Polskiemu Funduszowi Rozwoju realizację określonych zadań z zakresu administracji publicznej. W tym zakresie mamy zatem do czynienia ze zjawiskiem prywatyzacji zadań publicznych, gdyż zadania administracji publicznej realizuje podmiot znajdujący się poza strukturami tejże administracji. Spostrzeżenie to nie oznacza i jeszcze, że doszło tu również do wyposażenia Polskiego Funduszu Rozwoju w możliwość działania w formie decyzji administracyjnej. Co więcej, należy dojść do wniosku, że nie doszło tu także do wyposażenia tego podmiotu w jakąkolwiek formę działania władczego w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Przepisy rangi ustawowej (u.s.i.r.) nie przekazują PFR kompetencji w zakresie podejmowania zadań władczych, ani też nie upoważniają do zawarcia porozumienia w tym zakresie. W związku z powyższym przepisów uchwały Rady Ministrów oraz przepisów regulaminu nie można traktować jako regulacji wyposażających (bezpośrednio lub pośrednio) PFR we władztwo administracyjne.
WSA słusznie uznał, że przedmiotem skargi w sprawie nie jest decyzja, postanowienie, akt, czy czynność, lecz pismo informujące stronę o odmowie wypłaty wnioskowanej kwoty subwencji. A sama realizacja tej czynności następuje w sferze stosunków cywilnoprawnych.
W świetle powołanych powyżej orzeczeń, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przedmiotowe pismo/informacja nie stanowi aktu administracyjnego, tzn. nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach skarżącego, a co za tym idzie - w żaden sposób nie kształtuje jego sytuacji prawnej.
Zatem słusznie WSA uznał, że pismo/informacja PFR nie spełnia cech aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co oznacza, że takie pismo/informacja nie podlega kontroli przez sądy administracyjne.
Wobec tego, że skarga skarżącej wniesiona na pismo/informację PFR została odrzucona jako niedopuszczalna, bezprzedmiotowe stało się zatem rozpoznawanie przez Sąd I instancji wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, gdyż termin taki w ogóle nie istniał.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odrzucono wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku pełnomocnika PFR o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie WSA.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.