Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 388/18, odmówił J. Ś. wstrzymania wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, zobowiązującej ją do zwrotu 668 542,93 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, wskazując, że łączna kwota, która mogłaby podlegać zwrotowi na podstawie zaskarżonych decyzji organu I i II instancji, oscyluje wokół miliona złotych, zaś skarżąca nie dysponuje takimi środkami pieniężnymi ani zdolnością kredytową w tych granicach. Zdaniem skarżącej skierowanie zaskarżonej decyzji do wykonania spowoduje dalszy wzrost kosztów, a przez to stanowi oczywiste i realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto skierowanie sprawy do egzekucji spowoduje całkowity paraliż dotychczas wykonywanej przez skarżącą działalności gospodarczej polegającej na udzieleniu porad dietetycznych i pozbawi ją możliwości zarobkowania.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarżąca nie wykazała, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Rodzaj obowiązku nałożony na stronę, tj. zwrot dofinansowania wraz z odsetkami oraz uiszczenie ewentualnych kosztów postępowania egzekucyjnego nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji.
Ponadto twierdzenia skarżącej dotyczące braku środków pieniężnych, braku zdolności kredytowej oraz istnienia ewentualnego zagrożenia dla prowadzenia jej działalności gospodarczej i utraty możliwości zarobkowania nie zostały poparte żadnymi dokumentami źródłowymi dotyczącymi jej sytuacji finansowej, pozwalającymi Sądowi zweryfikować, czy przymusowe wykonanie decyzji jest realne i czy odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki.
Reasumując, Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała ani nawet nie uprawdopodobniła występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co istotne, również z analizy akt sprawy nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy d ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez jego bledną wykładnię i uznanie, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, skoro ewentualne postępowanie egzekucyjne dotyczy świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji wraz z odsetkami wynosi obecnie 868 542,93 zł. Decyzja ta została wydana już po zakończeniu programu, a więc gdy beneficjent wydatkował już środki przyznane w ramach dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej na własny rachunek. Zdaniem skarżącej, "z punktu widzenia przeciętnego, rozsądnego człowieka nie jest (...) tak, że posiada – w zasadzie do dyspozycji – kwotę przekraczającą osiemset tysięcy złotych". Dalej wskazała, że nie wiadomo, w jaki sposób miałaby dowodzić okoliczności negatywnych, tj. że nie ma gotówki w wymaganej przez organ wysokości. Wykonanie zaskarżonej decyzji w drodze egzekucji będzie wiązało się z licytacją trwałych składników majątkowych skarżącej, co będzie miało charakter nieodwracalny. Zatem nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu, nawet w sytuacji późniejszego zwrotu spełnionego świadczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca nie wykazała, że w jej przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena WSA jest prawidłowa.
W rozpoznawanej sprawie WSA miał podstawy, aby uznać, że argumentacja skarżącej na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest wystarczająca do udzielenia jej ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się bowiem w istocie do stwierdzenia, że wykonanie decyzji, tj. zwrot kwoty oscylującej wokół miliona złotych, którą skarżąca nie dysponuje, spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, zaś skierowanie sprawy do egzekucji uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej, co z kolei pozbawi skarżącą możliwości zarobkowania.
W tym miejscu wskazać należy, że zaskarżona decyzja zobowiązuje skarżącą do zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu w kwocie 668 542,93 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest jej odniesienie do sytuacji majątkowej skarżącej. Tymczasem skarżąca we wniosku (ani w zażaleniu) w ogóle nie opisała, w jakiej sytuacji obecnie się znajduje, jakim dysponuje majątkiem ani tym bardziej nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o jej trudnej sytuacji stosownymi dokumentami źródłowymi, jak choćby wyciągiem z rachunków bankowych czy dokumentami finansowymi dotyczącymi aktualnej sytuacji prowadzonej przez nią działalności. W postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ocenie podlegają takie skutki jej wykonania, które są mierzalne i weryfikowalne oraz odnoszą się do konkretnych okoliczności przedstawionych i uprawdopodobnionych przez skarżącą.
Zdaniem NSA, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia w istocie ocenę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dopiero bowiem zestawienie informacji dotyczącej sytuacji majątkowej skarżącej, potwierdzonych stosownymi dokumentami, z wysokością zobowiązania umożliwiłoby w tej sprawie ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować u J. Ś. znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie WSA w Szczecinie odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.